Wandelen en verkennen van heden en verleden – sKBL – Stichting Kastelen, historische Buitenplaatsen en Landgoederen

Wandelen en verkennen van heden en verleden

Bea Groen, Wandelen en verkennen van heden en verleden, Utrecht 2015

Wandelen en verkennenDat KBL soms tot een levenslange fascinatie leiden is bekend. Sociaal geograaf Bea Groen is iemand die tot die groep mensen behoort. Met veel liefde en diepgang heeft zij een toegankelijk portret geschreven van de de historische buitenplaatsen Amelisweerd en Rhijnauwen. Opmerkelijk is dat zij om haar boek te kunnen uitgeven onorthodoxe wegen bewandelde om tot de financiering van deze uitgave te komen. Dat lukte dankzij geldelijke ondersteuning door (kleine) bedrijven en vrienden uit haar eigen omgeving. Door dit enthousiasme en die gedrevenheid was zij in staat om dit fraaie boek, dat tegelijk gids is, uit te geven.

Een groot deel van de inhoud handelt over Nieuw en Oud Amelisweerd. Telkens beschrijft zij vanuit historisch perspectief wat aan de huidige situatie vooraf ging, wie het bouwde, welke verbouwingen en veranderingen er plaatsvonden en wie de verschillende eigenaren waren van beide buitenplaatsen. Onder die eigenaren bevindt zich ook de door Frankrijk aangestelde ‘Nederlandse’ koning Lodewijk Napoleon. Voor hem werd Oud-Amelisweerd ‘omgetoverd’ tot een geheel dat was ingericht volgens de officiële Franse voorschriften die bepaalden dat alle koninkijke paleizen ingericht dienden te zijn in de zogenaamde empire-stijl. Dit Parijse dictaat werd zowel op Huis ten Bosch in Den Haag, Welgelegen in Haarlem, het vroegere stadhuis van Amsterdam maar ook hier op Oud-Amelisweerd doorgevoerd. De koning bewoonde het overigens ruim een week in 1808. Eerder hadden de adellijke families Van Taets en Van Utenhove Oud- en Nieuw-Amelisweerd aan de fransman verkocht maar die zat er weldra mee in zijn maag na zijn verbanning naar Oostenrijk. Uiteindelijk kocht Paulus Bosch van Drakestein beide bezittingen voor het astronomische bedrag van 106.000 gulden.

In het tweede deel van dit boek gaat Bea Groen in op de geschiedenis van ridderhofstad Rhijnauwen. Hiermee is direct duidelijk dat dit een eeuwenoud adellijke bezit is. In Utrecht was de ridderhofstad-status van een buitenverblijf tot aan de Franse tijd geld waard want het gaf toegang tot de Utrechtse ridderschap en daarmee samenhangende fiscale voordelen. Het bezit van een dergelijk huis was daarom bijzonder in trek bij de Utrechtse adel. In de loop van de 18de eeuw wordt Rhijnauwen het eigendom van Jan Balthasar Strick van Linschoten die met een barones Van Utenhove gehuwd was. Hij was heer van een hele serie gehuchten die rond Utrecht lagen en had dus behoefte aan een voornaam huis ter bewoning van hem en zijn gezin.

Deze en tal van andere aardige historische data verzamelde Bea Groen in dit bijzonder aardig boekje dat naast historische verhalen, ook veel informatie biedt over flora en fauna op deze toegankelijke buitenplaatsen. Die informatie komt aan bod in hoofdstukken die over het beheer en het verblijf op de buitenplaatsen gaan. De uitgave bevat een losse cultuurhistorische kaart waarop een wandelroute langs de belangrijkste bezienswaardigheden is aangegeven. Uit alles in dit boekje blijkt een bijzondere betrokkenheid en enthousiasme voor landgoederen en buitenplaatsen in het algemeen en voor Amelisweerd & Rhijnauwen in het bijzonder. Van harte aanbevolen en als u gaat, breng dan een bezoek aan MOA, dat in Oud-Amelisweerd is gevestigd. Dit museum en vriend van sKBL toont een bijzondere collectie schilderijen van Armando in de historische setting van dit onlangs prachtig gerestaureerde huis met hoogst bijzondere 18de-eeuwse Chinese behangsels. Als u er toch bent, maak dan ook een wandeling over dit adembenemend mooie landschap dat overigens niet zonder zorgen is, gezien het beoogde Ontwerp Tracé Besluit Ring Utrecht dat wellicht ten koste zal gaan van deze buitenplaatsen en waartegen actie wordt gevoerd. RD

Bea Groen, Wandelen en verkennen van heden en verleden, Utrecht 2015

ISBN 978 908 244 50-0-8

Dit boek weegt weinig en kan gemakkelijk in handtas of rugzak mee worden genomen. Ongebonden. 196 pag. Vele kleurenfoto’s en wandelroute. Prijs; €  24,95