Themadossier Groen

Kastelen, buitenplaatsen en landgoederen zijn onlosmakelijk verbonden met het landschap waarin ze zich bevinden. Groen erfgoed is hiervan een aansprekend deel. Groen erfgoed is echter niet of nauwelijks rendabel te exploiteren, terwijl het van groot maatschappelijk belang is. Voor bezoekers, omwonenden en het toeristisch-recreatief bedrijfsleven brengt het veel op in de vorm van woon- en recreatiegenot en als bron voor de vrijetijdseconomie. Specifiek zijn vakmanschap, kennis en kunde cruciaal voor de instandhouding van groen erfgoed.

In dit themadossier vindt u onder andere thema gerelateerde handreikingen, sKBL-studiedagen, artikelen, projecten en organisaties. 

Handreikingen

  • Een toekomst voor Groen
    Deze brochure, uitgegeven door de Rijksdient voor het Cultureel Erfgoed, laat zien hoe groen erfgoed, zoals tuinen, buitenplaatsen, stadsparken, kloostertuinen, begraafplaatsen en forten behouden en eventueel herbestemd kunnen worden.
  • Richtlijnen voor Tuinhistorisch Onderzoek voor waardestelling van groen erfgoed.
    Deze richtlijnen geven aanbevelingen voor het waarderen van groen erfgoed. De gids laat zien waar een onderzoeksplan aan moet voldoen en geeft aansprekende voorbeelden en concrete tips. Uitgave van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.
  • Laaghangend fruit
    Een overzicht van tips & trucs voor de instandhouding van monumentaal groen – opgesteld door Klaas de Boer en de provincie Gelderland. 
  • Routekaart monumentaal groen – opgesteld door Klaas de Boer en de provincie Gelderland. 
  • Waaier met tips voor beheer van monumentaal groen – opgesteld door ERM

sKBL-studiedagen

Kaarten

  • Kaart Groen Erfgoed
    Deze kaart bundelt onder meer gebieden met oude boskernen, houtwallen en heggen, rijksbeschermde buitenplaatsen met beschermde groenaanleg, nationale parken en gegevens uit de eerste Nederlandse bosstatistiek.

Organisaties

Artikelen

De buitenplaats en het Nederlandse landschap “tien jaar later”

door Marina Laméris, auteur van het boek De Buitenplaats en het Nederlandse landschap 10 jaar geleden was ik Alice in Wonderbuitenplaatsland. Samen met fotograaf Roel van Norel bezocht ik honderden buitenplaatsen voor het boek “De buitenplaats en het Nederlandse landschap”, dat we maakten in opdracht van de Stichting Themajaar Historische Buitenplaatsen 2012. Het was één […]

Lees verder…


Tuin Hofwijck bedreigd door lightrailtraject

Heeft de zeventiende-eeuwse tuin van de buitenplaats Hofwijck in Voorburg een toekomst of gaat dit bijzondere erfgoed van Constantijn Huygens verloren? Die vraag is plotseling actueel geworden, nu een verkennend rapport over openbaar vervoer in de regio Haaglanden de aanleg van een lightrailtraject dwars door de tuinen van Hofwijck als een optie ziet. Wat is er […]

Lees verder…


Hoog én droog op de Menkemaborg

Twee schilddragende leeuwen bij de brug over de slotgracht ontvangen de bezoekers van de Menkemaborg met een woeste blik. Een verwijzing naar oude tijden, toen de borg in het Noord-Groningse Uithuizen vooral een verdedigingsfunctie had. De huidige vorm van de borg stamt uit het begin van de achttiende eeuw. Unico Allard Alberda gaf de Groningse […]

Lees verder…


Proeftuin klimaatbestendige aanpak KBL in Zeisterbos

door Nicolette Buiter, medewerker beleid en planvorming Het Utrechts Landschap Eén van de onderdelen van het Kennisprogramma klimaatbestendige aanpak KBL is de proeftuin Zeisterbos. Het Utrechts Landschap, de gemeente Zeist, de provincie Utrecht en Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden werken samen aan het klimaatbestendig maken van het Zeisterbos en de daaraan grenzende buitenplaatsen Pavia en Hoog […]

Lees verder…


Kennisprogramma klimaatbestendige aanpak KBL van start

‘In de zomer van 2018 hadden wij in ons land te maken met een langdurige droogte. Wat betekende die droogte nu precies voor KBL, zo vroegen wij ons af en wij besloten om onze achterban hierover te bevragen. Er is toen een beknopte enquête rondgezonden waarin is gevraagd wat eigenaren van KBL merken van de […]

Lees verder…


Knippenbergprijs 2020 – groen erfgoed

Sinds 2007 wordt in Noord-Brabant iedere twee jaar De Knippenbergprijs uitgereikt. De prijs is vernoemd naar de Nederlandse katholieke priester, classicus, historicus en onderwijzer drs. Willy Knippenberg (1910-2005). Hij was één van de peetvaders van de regionale geschiedbeoefening in Noord-Brabant. De prijs bestaat uit een bronzen schijf en een geldbedrag en wordt toegekend aan een […]

Lees verder…


Monumentale bomen op KBL

Door Jeroen Philippona, coördinator landelijk Register van Monumentale Bomen Een groot deel van de oudste en indrukwekkendste bomen(lanen) in Nederland zijn te vinden op KBL. Het beheer stelt eigenaren soms voor een lastige opgave. De jubilerende Bomenstichting reikt eigenaren een helpende hand. Dit jaar viert de Bomenstichting haar vijftig jarig jubileum. Het was in 1970 […]

Lees verder…


Tehuis gezocht voor bijzondere citrusboompjes

door Lenneke Berkhout Net geëntKees Beelaerts van Blokland, groenspecialist en gepassioneerd citrusliefhebber, wijst op de twee geënte citrusboompjes in de serre van zijn fraaie buitenplaats Vreedenhorst in Vreeland. ‘Die enten heb ik vanmorgen opgehaald in de oude en de nieuwe hortus in Utrecht. De boompjes waar de enten van genomen zijn, waren oorspronkelijk afkomstig van […]

Lees verder…


Kennisprogramma Klimaatbestendige KBL

Terecht maken veel eigenaren van KBL zich zorgen over de gevolgen van het zich wijzigende klimaat met het oog op hun monumentale tuinen en parken. Waren in 2018 vooral korte termijn gevolgen merkbaar, in 2019 werden de gevolgen op de lange termijn meer zichtbaar. Zo verloren vele bomen aan levenskracht (vooral beuken, eiken en naaldbomen) […]

Lees verder…


Stichting Kennisontwikkeling Groen Erfgoed

Voor mensen die beroepsmatig of als vrijwilliger groen erfgoed als buitenplaatsen en historische parken onderhouden, beheren en onderzoeken, bestaan nauwelijks opleidingen of cursussen. De Stichting Kennisontwikkeling Groen Erfgoed wil hier verandering in brengen. De oprichters van deze nieuwe stichting zijn werkzaam op het gebied van groen erfgoed en vertegenwoordigen uiteenlopende organisaties van groen erfgoed specialisten, […]

Lees verder…