Groningen

Provincie Groningen

De Omgevingsvisie provincie Groningen 2016-2020 vormt de basis voor de meeste plannen die de provincie de komende jaren zal maken. De visie bevat de integrale lange termijnvisie van de provincie op de fysieke leefomgeving. De Omgevingsvisie komt in de plaats van het Provinciaal Omgevingsplan (POP). Hierin staat het provinciale omgevingsbeleid rondom milieu, verkeer en vervoer, water en ruimtelijke ordening. Er zijn zes grote opgaven waar de provincie de komende jaren in het bijzonder aan werkt: Leefbaarheid, Circulaire Economie, Gaswinning, Waddengebied, Energietransitie en Erfgoed, ruimtelijke kwaliteit en landschap).

In de Omgevingsvisie staan kernkarakteristieken genoemd die bescherming verdienen. Het gaat dan om belevingswaarden en natuurlijke, cultuurhistorische en aardkundige landschapselementen. De waarde van deze kernkarakteristieken betreft niet alleen de objecten zelf, maar vooral ook de context waarin deze objecten zich bevinden. Twee van de kernkarakteristieken vormen landgoederen, borgen en borgterreinen. Het is aan de gemeenten om beschermende maatregelen voor deze kernkarakteristieken te nemen. De provincie stimuleert het behoud en herstel ervan.

Collectie Groningen
De Provincie Groningen beschouwt het erfgoed in de provincie als behorend tot de ‘Collectie Groningen’ en draagt bij aan de instandhouding ervan. Dat gebeurt op twee manieren. Ten eerste door het subsidiëren van diverse erfgoedinstellingen, zoals musea en borgen. Ten tweede door een aantal organisaties te subsidiëren die de erfgoedinstellingen ondersteunen, zoals Erfgoedpartners, het Molenhuis, het Huis voor de Groninger Cultuur, Libau Steunpunt en de Monumentenwacht. De vier volledig publiekstoegankelijke borgen in de provincie Groningen (Borg Verhildersum, De Fraeylemaborg, De Menkamaborg en Museum Nienoord) zijn uiteraard ook onderdeel van de Collectie Groningen en krijgen subsidie van de provincie Groningen.

De provincie vindt samenhang binnen de cultuursector belangrijk waarbij ook verbindingen worden gelegd met andere beleidsthema’s zoals toerisme, landschap en leefbaarheid. Dit doet de provincie onder andere via de inzet van Stichting ‘de Verhalen van Groningen’. De culturele organisaties kunnen voor activiteiten een beroep doen op het provinciale Activiteitenbudget Cultuur.

In het collegeprogramma 2015-2019 wordt een Erfgoedmonitor aangekondigd. Op basis van dit overzicht van de staat van het Gronings erfgoed wil het College van Gedeputeerde Staten gerichte investeringen in behoud en herbestemming doen. Er komt verder meer geld voor natuurinrichting en – beheer. Kijk voor meer informatie op de website van Provincie Groningen. Trefwoorden: cultuurnota 2013-2016, Het Verhaal van Groningen en Collegeprogramma 2015-2019.

Ewsum, MiddelstumOp 14 juli 2016 is het Uitvoeringsprogramma  Cultuur 2017-2020, Grenzeloos cultuur: voor iedereen, met iedereen  verschenen. In samenwerking met de gemeente Groningen kiest de provincie voor zes strategische lijnen, waarvan zeker vijf (ook) erfgoed betreffen:

  • Ondersteuning en presentatie van het rijke erfgoed in de provincie (Verhaal van Groningen);
  • Nieuwe verbindingen leggen tussen instellingen, disciplines en sectoren;
  • Cultuur toegankelijk maken voor alle generaties
  • Cultuur als belangrijke factor voor leefbaarheid (erfgoed een rol in identiteit)
  • Cultuur als economisch belang.

Bij het Verhaal van Groningen moet informatie over de provincie Groningen en onderlinge verbanden zichtbaar worden gemaakt en samenwerking worden gestimuleerd. Inwoners en bezoekers moeten daarmee een samenhangend, maar ook gedifferentieerd beeld van de provincie krijgen. De provincie zet daarbij ook in op digitale technieken (social media, smartphones, etc.), zodat inwoners of bezoekers informatie over de regio krijgen, bij voorkeur ter plekke.  In het kader van het Verhaal van Groningen subsidieert de provincie Groningen de komende vier jaar ook enkele buitenplaatsen, zoals Borg Verhildersum, de Fraeylemaborg, de Menkemaborg en Museum Nienoord.

Energietransitie
De provincie Groningen kent het Programma Energietransitie 2016-2019. Daarmee wil de provincie de overgang versnellen naar het gebruik van duurzame energiebronnen, zoals windparken en biomassa. Er is 1,5 miljoen euro beschikbaar in een zogenoemd revolving fonds ten behoeve van leningen om investeringen in deze energiebronnen mogelijk te maken. De leningen richten zich op lokale initiatieven.

De leefbaarheid in de provincie staat onder druk door gaswinning en bevolkingskrimp.  Om daar wat aan te doen wil de provincie ook vanuit het cultuurbeleid investeren in “aard- en nagelvaste elementen van de culturele Infrastructuur”. Dit betreft voorzieningen met een duidelijke regionale meerwaarde. Om een compleet beeld te krijgen van het erfgoed in de provincie Groningen vindt de provincie een Erfgoedmonitor van grote waarde. Het belang van erfgoed wordt ook meegenomen in de uitvoering van het meerjarenplan van de Nationale Coördinator Groningen. Dat is het samenwerkingsverband van overheden om woningen te versterken die onder de gaswinning te lijden hebben.

Binnen het provinciaal evenementenbeleid ligt de focus op evenementen die bijdragen aan de toeristische promotie van Groningen. Met haar cultuurbeleid wil de provincie Groningen nieuwe culturele evenementen stimuleren die aan deze voorwaarde voldoen. Als instrument kiest de provincie voor matchfunding. Daarbij financiert de overheid een bepaald percentage van een evenement, mits het de organisator lukt om een hoger percentage financiering elders te vinden. Het cultureel erfgoed is een belangrijke drager voor het toerisme in Groningen, onder andere voor de content van themaroutes. Daarom maakt de provincie via de uitvoerende erfgoedinstellingen de presentaties van dit erfgoed mogelijk.

Vindplaats website: www.provinciegroningen.nl/fileadmin/user_upload/Documenten/

Menkemaborg
Menkemaborg

Libau Steunpunt Cultureel Erfgoed Groningen
Libau, een onafhankelijke adviesorganisatie voor ruimtelijke kwaliteit, is in 1928 opgericht als provinciale schoonheidscommissie en is in de loop der jaren getransformeerd en verbreed tot de organisatie die het nu is. Zij ontleent haar naam aan het pakhuis Libau, waarin het bureau is gehuisvest. Doel van de organisatie is de bevordering en instandhouding van de bouwkundige en landschappelijke schoonheid in de provincies Groningen en Drenthe. Zij adviseert gemeentes in Groningen en Drenthe vanuit een integrale benadering van stedenbouw, landschap, welstand en cultuurhistorie.
Het Steunpunt Cultureel Erfgoed Groningen en de Monumentenwacht Groningen maken onderdeel uit van Libau. Het steunpunt begeleidt onder meer particuliere eigenaren van landgoederen en buitenplaatsen bij het aanvragen van subsidie. Verder begeleidt het steunpunt vooral gemeenten bij hun monumenten- en archeologiebeleid, inclusief de rol van landgoederen en buitenplaatsen daarin. De Monumentenwacht ondersteunt eigenaren bij het beheer van hun monumenten.

In maart 2018 heeft de minister van OCW bekend gemaakt zeventien miljoen euro te bestemmen voor onderhoudskosten van rijksmonumenten in het Groninger aardbevingsgebied. Er zijn twee subsidieregelingen ingesteld, voor groot onderhoud en voor regulier onderhoud. Eigenaren en bewoners kunnen voor informatie hierover terecht bij het Erfgoedloket Groningen, dat onderdeel is van LIBAU. De regelingen staan ook op de website van de provincie Groningen. Kijk voor meer informatie op de website van Libau.

Erfgoedpartners
Erfgoedpartners is de provinciale steuninstelling voor beheerders van cultureel erfgoed. Zij geeft adviezen, organiseert ontmoetingen en cursussen. En zij ontwikkelt samenwerkingsprojecten voor instandhouding en beheer van monumenten en collecties, en ook voor de presentatie van en educatie over erfgoed. Erfgoedpartners werkt specifiek voor musea, molens, borgen en orgels, en richt zich ook op archeologie. Doelgroep is daarbij het publiek in de provincie Groningen.

Deze organisatie beheert onder meer de website www.groningerborgen.nl, waar de zestien Groninger borgen en hun tuinen worden ontsloten voor cultuur- en tuinliefhebbers. Deze website is onderdeel van de zogenoemde online Collectie Groningen: www.collectiegroningen.nl waarin topstukken uit Groninger collecties worden getoond.

Coendersborch
Coendersbosch

Het Groninger Landschap
Het Groninger Landschap zet zich in voor behoud, beheer en ontwikkeling van natuur, landschap en cultuurhistorie in de provincie Groningen. Veel van de Groningse natuurgebieden passen in de uitvoering van de Ecologische Hoofdstructuur. Dit is een landelijk netwerk van natuurgebieden dat in 2018 gereed moet zijn. Het Groninger Landschap werkt hierin samen met Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer en particulieren.
Het Groninger Landschap is bezig haar positie op het gebied van het culturele erfgoed te versterken. Het accent komt daarbij te liggen op het behoud van monumenten met een landschappelijke relatie in de provincie Groningen. Landgoed Coendersborch is één van de landgoederen van deze stichting.
Zie de website van Groninger Landschap.

Noordelijke Lustwarande / Nördliche Lustwarande
De Noordelijke Lustwarande is in beeld gekomen door onderzoek naar historische parken en tuinen in Noord Nederland en Noordwest Duitsland. Het blijkt dat de meeste parken en tuinen gelegen zijn op de veenflank tussen de hoger gelegen zandrug van het Drentse Plateau en het kleiweidegebied langs de Waddenkust. De ontstaansgeschiedenis van onder andere de 19de eeuwse landschapsparken, historische tuinen en parken in de regio Friesland, Groningen, Drenthe, Ostfriesland en Emsland kent veel overeenkomsten, zowel qua aanleg en architectuur als qua verhaal van opdrachtgevers en familierelaties.

Doel van het project is het inventariseren van het netwerk van het groene erfgoed en de toeristische recreatie rond dit erfgoed in de Eems-Dollard Regio (EDR). Het project is erop gericht nieuwe samenwerkingsverbanden tussen eigenaren, ondernemers, recreatieve instellingen en (groene) erfgoedbeheerders te realiseren. Bezoek de website van Lustwarande.


Contactpersonen