Over wat er (niet) gebeurt op kastelen & historische buitenplaatsen

Vorige week hield sKBL een enquête onder de museaal benutte kastelen & historische buitenplaatsen. Dit deed de stichting om deelinformatie te kunnen leveren aan een landelijk onderzoek door de Federatie Instandhouding Monumenten (FIM) naar de gevolgen van het coronavirus. sKBL maakt deel uit van dat netwerk, dat landelijk onderzoek in de culturele sector verricht om de minister te kunnen adviseren in te nemen noodmaatregelen als gevolg van de uitbraak van het coronavirus.

Die crisis treft ook KBL hard, zo blijkt. Alle museale huizen, al dan niet met horecavoorzieningen, zijn dicht en de vele duizenden vrijwilligers blijven noodgedwongen thuis. De horeca benutte kastelen & buitenplaatsen zoals Bed & Breakfasts zien hun reserveringen verdampen en op menig particuliere buitenplaats zijn medewerkers vaak slechts thuis actief. Overal is er zorg om het onderhoud van huis, park en tuin, zeker ook nu de lente is begonnen en er nog maar nauwelijks mensen actief zijn. Deze verlammende situatie is voor talrijke particulieren, stichtingen en bedrijven funest. Bij een wankele financiële positie is menig museaal benutte KBL in hoge mate afhankelijk van entreegelden, evenementen en horeca- en winkelomzetten. Ditzelfde geldt natuurlijk ook voor de horeca benutte erfgoederen.

Tegelijk bezoeken mensen massaal natuurgebieden en bossen. Het mooie lenteweer nodigt daar extra voor uit, maar een te grote toestroom van wandelaars is ongewenst vanwege de daarmee samenhangende gezondheidsrisico’s en ook vanwege het broedseizoen en wat deze parken en bossen sowieso aan kunnen. Sommige organisaties roepen op, hun natuurterreinen te ontzien, anderen nodigen juist weer uit! Los hiervan, is het wel een gelukkige omstandigheid dat in deze zorgelijke tijd er nog altijd historische buitenplaatsen en landgoederen te bezoeken zijn. In het licht van deze tijd bezien, krijgt hun bestaansgrond nu een herwaardering. Immers destijds werden ze aangelegd om stinkende, lawaaierige steden te kunnen ontvluchten. Plekken waar bovendien ook regelmatig besmettelijke ziektes heersten. Al waren onze voorouders minder bekend met het begrip besmettelijkheid, wel wisten zij dat men buiten de stad minder risico’s liep. Nu bieden de oude bossen en parken ontspanning en troost wellicht; een extra reden om ze te blijven koesteren en te bewaren. Deze uitdrukkelijke wens hebben wij, samen met het FIM, bij de landelijke overheid neergelegd. Bovendien kan het nadenken over ons mondiale reisgedrag en over economische uitgangspunten er ook toe leiden dat die prachtige oude buitenplaatsen met hun moestuinen en parken na deze nare crisis aan importantie gaan winnen. 

Wij hopen dat deze periode snel voorbij gaat, dat uw gezondheid goed blijft en dat u moed en troost put uit de natuur en het landschap. Blijf gezond.

Kennisprogramma klimaatbestendige KBL
Corona is niet de enige zorg. Zoals wij in de afgelopen twee jaar al vaker meldden, speelt de klimaatverandering ons op KBL parten. Eigenaren maken zich zorgen over de gevolgen voor hun monumentale parken en tuinen. Een onderzoek naar juiste en toepasbare klimaatbestendige oplossingen is hoogst wenselijk. Om deze redenen start sKBL het Kennisprogramma Klimaatbestendige KBL in samenwerking met meerdere partners waaronder de provincies Utrecht & Zuid-Holland, de Monumentenmonitor (Fenicks), het Klimaatverbond en eigenaren van KBL. Wat ons programma inhoudt, leest u elders in deze digitale nieuwsbrief.

Jaarcijfers museaal benutte KBL 2019
Net als in andere jaren deed sKBL een landelijk onderzoek naar de aantallen bezoekers op museaal benutte kastelen & historische buitenplaatsen. Ook stelden wij vragen die met het publiekstoegankelijke samenhangen. Met ruim 2,5 miljoen bezoekers en een toenemend aantal buitenlandse bezoekers, mag worden gesteld dat de publieke belangstelling voor het monumentale (groene) erfgoed in 2019 is toegenomen. Ook over dit onderwerp leest u in deze nieuwsbrief meer. Jammer is wel dat die aantallen dit jaar zeker niet behaald zullen worden.    

Nieuwe vrienden
In korte tijd hebben meerdere nieuwe donateurs zich in ons netwerk aangesloten. Als historische buitenplaats meldden zich aan De Witte Brug te Twello, Huize Bijdorp te Voorschoten en Postwijck te Baambrugge. Daarnaast zijn het landschapsarchitectenbureau Debie & Verkuijl, Erfgoed Logies en Stichting Erfgoed Gelderland ook als donateur aangesloten. Met Erfgoed Logies onderzoeken wij een vorm van samenwerking met de buitenplaatsen die Bed & Breakfast zijn. Stichting Erfgoed Gelderland is een coöperatieve organisatie waarmee sKBL zich verbonden voelt en waarbij wij wisselwerking nastreven tussen Gelderland en landelijke initiatieven op het gebied van KBL. sKBL heet hen van harte welkom in het netwerk.

Hopelijk doen wij u met deze nieuwsbrief een plezier. Jammer genoeg kan ik u niet uitnodigen om KBL in dit voorjaarsseizoen te gaan bezoeken. Wel is het zo dat sommige huizen zich nu meer digitaal manifesteren. Bij de een is het mogelijk een virtuele tour door het huis mee te maken (Amerongen), bij de ander komt u in vertrekken die normaal gesloten zijn. Toch nog iets.  

Blijf gezond en houd afstand.      

René W.Chr. Dessing, voorzitter sKBL
+31 (0)6 22 801 668