Kijken over de oostelijke grens: Der Verein Schlösser und Gärten in Deutschland e.V. – sKBL – Stichting Kastelen, historische Buitenplaatsen en Landgoederen

Kijken over de oostelijke grens: Der Verein Schlösser und Gärten in Deutschland e.V.

Door Susanne Neugebauer
augustus 2016

2012 was een vruchtbaar jaar voor wat betreft de PR voor kastelen en buitenplaatsen met het hun omringende groen, maar niet alleen in Nederland. Hier heeft het succesvolle themajaar historische buitenplaatsen tot de oprichting van de sKBL geleid, in Duitsland werd in hetzelfde jaar de eerste Bundesland-overkoepelende vereniging voor bovenregionaal betekenisvolle kastelen en parken opgericht: der Verein Schlösser und Gärten in Deutschland e.V. (VSGD).

Oprichters en doelgroep

Door de Duitse overheid gefinancierde ensemble-beheerders namen het initiatief met als doel zowel voor particuliere als voor publiekrechtelijke eigenaren of beheerders de krachten te bundelen en in te zetten op meer publieksaandacht voor Residenzkultur in de breedste zin van het woord.

Lidmaatschap is voorbehouden aan hen die parken en gebouwen, collecties en archieven in kastelen voor publiek openstellen en die de bovenregionale betekenis van de ensembles uitdragen naar vakgenoten en het brede publiek.

Voorzitters

Standplaats van de VSGD is Berlijn. Voorzitter is de directeur van de Stichting Pruisische kastelen & tuinen in Berlijn-Brandenburg, dr. Hartmut Dorgerloh. Zijn plaatsvervanger is vorst Alexander Sayn-Wittgenstein-Sayn. De laatstgenoemde is tevens voorzitter van de Stichting van Duitse burchten. Ook andere huizen, maar vaak ook koepelorganisaties van ensembles (die dus eerder al óf thematisch- historisch óf regionaal binnen het Bundesland waren ontstaan) hebben zich inmiddels aangesloten bij de VSGD om zo ervaringen met elkaar uit te kunnen wisselen om het toekomstige behoud, beheer en toegankelijkheid van de ensembles te verbeteren of veilig te stellen. De VSGD telt inmiddels 44 leden die gezamenlijk 331 toegankelijke locaties vertegenwoordigen.

Kaart deelnemers

Jaarlijkse symposia voor leden

De VSGD houdt haar jaarlijkse bijeenkomsten telkens op andere huizen van de aangesloten leden. Naast de bestuurlijke taken delen de leden ook hun wetenschappelijke bijdragen. In de laatste jaren stonden de volgende thema´s centraal:

  • “Wem gehört die Burg?”: eigendom en eigendomsbeheer van kastelen en parken,
  • het werk van vrijwilligers in ensembles,
  • onderhoud van park en groen,
  • dialoog tussen bezitters van monumenten en de overheidsinstanties met betrekking tot het naleven van erfgoed- en natuurschoonwetgeving,
  • “Ohne Wurst keine Burg!”: concepten die het belang van horeca, toerisme en marketingstrategieën lieten zien,
  • marketingconcepten voor de cultuurtoeristische sector.

Bij het verspreiden van de uitkomsten van de discussies en lezingen tijdens de jaarvergaderingen en andere bijeenkomsten van de VSGD, speelt de website van de vereniging een belangrijke rol. Die bundelt alle bijdragen en dient de aangesloten leden tot naslagwerk of tot inspiratie voor de professionele kasteelbeheerders; een interdisciplinair gezelschap dat thuis is in theorie en praktijk, in de tuinarchitectuur en botanie, het toerisme- en vrijwilligersmanagement, de geschiedenis van schilder- en gebruikskunst, textiel, porselein, bestuur, politiek en recht.

Naast kennisuitwisseling voor de leden, biedt de site ook publieksinformatie over het werk van de VSGD met links naar de informatie van de afzonderlijke leden: bekijk hier de website.

Museum Wasserburg-Anholt ©René W.Chr.Dessing
Museum Wasserburg-Anholt
©René W.Chr.Dessing

Samenwerking tussen sKBL en VSGD

Drs. René Dessing, directeur van sKBL, nam in mei 2016 deel aan de VSGD-ledenvergadering. Die vond plaats op Museum Wasserburg Anholt. (Dit museum in Münsterland is een in Nederland weinig bekend juweel terwijl het haast op de Nederlandse grens ligt en goed bereikbaar is via de A3 richting Oberhausen. Het bezit onder andere een vroeg en uitzonderlijk werk van Rembrandt).  Zijn bijdrage over de geschiedenis en de doelstelling van de Nederlandse sKBL leidde ertoe dat de expertise die deze stichting in de afgelopen jaren in Nederland heeft opgedaan, in november tijdens  een komende bijeenkomst van de VSGD in Freiburg opnieuw gedeeld zal worden. Dan zal het werken met vrijwilligers op ensembles centraal staan. Om de interesse van onze Duitse collega´s voor dit thema te stimuleren schreef ik in mei een Duitse tekst over dit onderwerp, die in de Duitse sectie van de website van sKBL is geplaatst. Dit zijn de eerste vormen van samenwerking en uitwisseling tussen Nederland en Duitsland. Hierbij speel ik als archivaris van Wasserburg Anholt op de grens van beide landen graag de rol van intermediair!


Meer informatie op de website van VSGD.

Susanne Neugebauer is archivaris van Museum Wasserburg Anholt.