365 dagen zorg vanwege water en droogte op Kastelen & historische Buitenplaatsen In samenwerking met de Vereniging Particulier Historische Buitenplaatsen (VPHB) en het Gilde van Tuinbazen, hield sKBL een flitsenquête onder ca. 250 eigenaren en beheerders van kastelen, historische buitenplaatsen en landgoederen (KBL). Reden is de enorme waterhoeveelheid die vele KBL in de afgelopen tijd […]

01 | Inleiding Ons groen erfgoed staat onder druk. Klimaatverandering en omgevingsfactoren dragen hier aan bij. Het is gebleken dat er beperkt of alleen lokaal inzicht is in de conditie van ons groen erfgoed. Het is de insteek van Erfgoed Deal Kennisprogramma klimaatrobuuste buitenplaatsen om ons groen erfgoed beter in beeld te krijgen, zodat duidelijk […]

Deze biografie schetst de rijke historisch-landschappelijke kenmerken van het gebied Nationaal Park NLDelta / Biesbosch-Haringvliet  Er is onderzoek gedaan naar de ontstaansgeschiedenis van de verschillende deelgebieden, variërend van de benedenloop van de Maas tot de polders, zeearmen en duinen. De Biesbosch-Haringvliet wordt gekenmerkt door een rijke samensmelting van natuur, landschap en cultuur, waarbij menselijke interactie, […]

De Klimaatschadeschatter (KSS) is een innovatieve tool, die is ontworpen om inzicht te bieden in de financiële schade veroorzaakt door klimaatverandering in Nederland. De tool heeft een focus op hitte, droogte, en wateroverlast.  Gebruikers van de Klimaatschadeschatter, zoals gemeenten, waterschappen en provincies, kunnen de tool inzetten om de geschatte kosten van klimaatschade te visualiseren en […]

Verdroging bedreigt landgoederen. In dit webinar wordt ingegaan hoe droogte een bedreiging is voor het groene, rode en blauwe erfgoed op landgoederen.   Ook wordt inegaan op welke manier de gevolgen van droogte tot een minumum kunnen worden beperkt. Daarvoor laat Elyze Storms-Smeets een gebiedsgerichte en actorgerichte erfgoedbenadering zien. In het verleden zijn op landgoederen altijd […]

Published by Jap Sam Books A Collaboration of Delft University of Technology, Province of Gelderland, Gelders Genootschap. In the framework of KaDEr, Innocastle The province of Gelderland (the Netherlands) inherits many castles, country houses and estates. Together they form historic estate landscapes that partially determine the regional landscape character. Climate change and urbanisation have a […]

In Den Dolder ligt buitenplaats Prinsenhoeve. De eigenaar van het landgoed heeft een plan ontwikkeld voor een herinrichting op de buitenplaats. Onderdeel van het plan is het verplaatsen van een bouwvlak. Daarom is voor de herinrichting is een wijziging van het bestemmingsplan noodzakelijk. Om het bestemmingsplan te wijzigingen, moet het plan resulteren in een verhoging […]

Het veranderende weer vraagt om het aanplanten van andere boom- en plantsoorten, die beter bestand zijn tegen droogte, hitte en regen. Ook is het nodig om soorten aan te planten die een grotere bijdrage leveren aan CO-vastlegging. Dit wordt ook wel revitalisering genoemd. Deze factsheets beschrijven voor tien boomsoorten hoe die soorten een belangrijke rol […]

Erfgoed kan een belangrijke rol vervullen in klimaat-adaptatie. Op erfgoedlocaties is al decennia gepionierd op het gebied van klimaatadaptatie. Daarom kan de erfgoedsector besluitvorming en besluitvormers informeren, en belangrijke oplossingen bieden als het gaat om klimaatrobuuste maatregelen. Het artikel geeft een overzicht van relevante wetenschappelijke literatuur en bespreekt meerdere case-study’s. De losse case-study’s zijn ook […]

Op verschillende plekken in Nederland liggen meerdere landgoederen en buitenplaatsen dicht bij elkaar in de buurt. De buitenplaatsen vormen zo landschappelijke zones, ook wel buitenplaatslandschappen, die kenmerkend zijn voor de regio. Door een algeheel ruimtetekort door o.a. verstedelijking en toerisme kan het landschap versnipperen. Als het om kastelen en buitenplaatsen gaat, wordt vaak gekeken naar […]

Inventariserend onderzoek naar de gevolgen van droogte op groene rijksmonumenten

Aanhoudende droogte heeft een negatieve impact op groene rijksmonumenten. Dat werd duidelijk tijdens de extreem droge zomers van 2018 en 2019. Dit rapport verken de schade die deze droogteperioden hebben veroorzaakt, en de toekomstige uitdagingen voor het gehoud van groen en blauw erfgoed. 

Eigenaren van monumenten, waaronder Professionele Organisaties voor Monumentenbehoud (POM’s), rapporteren aanzienlijke schade aan essentiële onderdelen van hun groen erfgoed, zoals monumentale bomen en historische landschapszichtlijnen. Deze schade varieert regionaal. Het oosten en zuiden van Nederland zijn het zwaarst getroffen door een combinatie van tekorten van oppervlaktewater en structureel lage grondwaterstanden. 

Een kritiek punt in het rapport is de botsing van belangen tussen erfgoedzorg en waterbeheer. De Erfgoedwet, die een instandhoudingsplicht voor rijksmonumenten beschrijft, staat soms haaks op de regelgeving omtrent watergebruik, zoals sproeiverboden opgelegd door waterschappen. Dit leidt tot complexe situaties en soms juridische geschillen. 

Er wordt gewezen op een gebrek aan overkoepelend inzicht in de omvang van de droogteschade op groen erfgoed en roept op tot systematische monitoring. Er worden specifieke aanbevelingen gedaan aan verschillende stakeholders, waaronder monumenteigenaren, de Rijksoverheid, provincies, waterschappen en gemeenten, om een meer geïntegreerde aanpak van waterbeheer en erfgoedbescherming te bevorderen. Deze omvatten het ontwikkelen van meerjarige (beheers)plannen met een droogteaanpak voor groene monumenten, het herstellen van oude waterlopen, en het maken van specifieke afspraken over waterbeheer die rekening houden met de unieke behoeften van groene monumenten. 

Met een dringende oproep tot actie onderstreept de IOE de noodzaak om de cultuurhistorische waarden van groene rijksmonumenten te beschermen in tijden van klimaatverandering en aanhoudende droogte. 

Dit rapport is uitgegeven door de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed (IOE). De IOE ziet toe op behoud en beheer van monumenten. Het rapport is de aanleiding geweest van het Keninsprogramma Klimaatrobuuste Buitenplaatsen. 

Scroll naar boven