Het landschap bewaard

Een boek en proefschrift van Michiel Purmer

Vereniging Natuurmonumenten is bij het grote publiek vooral bekend als natuurbeheerder. Veel minder bekend is dat de vereniging een van de grootste erfgoedbeheerders van Nederland is. In de gebieden van Natuurmonumenten bevindt zich een staalkaart aan typisch Nederlandse landschappen. Ook beheert de vereniging vele honderden cultuurhistorisch bijzondere gebouwen zoals forten, landhuizen, kastelen en boerderijen en vele archeologisch waardevolle terreinen. 

Michiel Purmer, landschapshistoricus en adviseur erfgoed en landschap bij Natuurmonumenten, deed onderzoek naar het werk van Natuurmonumenten als erfgoedbeheerder. De auteur heeft zich de vraag gesteld in hoeverre cultuurhistorische argumenten een rol speelden in het beheer van Natuurmonumenten en dat onderzocht aan de hand van een aantal concrete gebieden, met een nadruk op het landschappelijk erfgoed in de periode sinds 1945. Dit onderzoek leidde tot zijn promotie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam op 7 december 2019. Zijn proefschrift: Het landschap bewaard is in boekvorm uitgegeven bij Uitgeverij Verloren.

In dit boek beschrijft Purmer de rijke geschiedenis van een viertal natuur/cultuur gebieden waaronder Landgoed Eerde bij Ommen (Overijssel) en het Zuid-Limburgse Geuldal.

Eerder Achterbroek ©Michiel Purmer

Purmer: “Mijn onderzoek benadrukt de historische gelaagdheid van Nederlandse natuurgebieden en presenteert een toetsingskader om ingrepen in het landschap te beoordelen. Uitgangspunt is dat Nederlandse natuurgebieden een combinatie zijn van zowel natuur als cultuur. Ik hoop dat erfgoed in natuur en landschap de aandacht krijgt die het verdient. De toekomstige uitdagingen op het vlak van landschap, ruimtelijke kwaliteit en klimaat zijn groot. Met dit historisch-geografisch onderzoek wil ik graag een bijdrage leveren aan het debat daarover, zeker nu grootschalige natuurontwikkeling onder de term rewilding (wildernisnatuur) weer op de agenda staat.”

Op 7 juli 2017 organiseerde sKBL een inhoudelijke ontvangst rond de presentatie van het boek ‘Vrije Wandeling. Het parlement, de fiscus en de bescherming van het particuliere Nederlandse natuurschoon’ van auteur Wybren Verstegen. Tijdens die bijeenkomst was Michiel Purmer een van de sprekers. Hij vertelde over het ontstaan van de Vereniging Natuurmonumenten, maar zijn onderzoek klonk er al in door. De sheets van zijn presentatie zijn hier te zien.

Het landschap bewaard is te bestellen bij Uitgeverij Verloren. Het boek telt 472 pagina’s, gebonden.

ISBN: 9789087047511 Prijs: € 39,-