Een plezierreis in de zomer van 1718 – sKBL – Stichting Kastelen, historische Buitenplaatsen en Landgoederen

Een plezierreis in de zomer van 1718

J. ter Molen, Een plezierreis in de zomer van 1718. De familie Von Uffenbach in de Nederlanden, Zwolle 2017

In Frankfurt behoorde de familie Von Uffenbach tot de invloedrijke bovenlaag. Keizer Ferdinand II verhief hen in de adelstand waarna diverse familieleden posities aan het hof kregen. Ook waren zij actief in het stadsbestuur van Frankfurt. Na het tot aanzien komen, werd een deel van het door handel vergaarde omvangrijke vermogen benut voor hun eigen ontwikkeling en kennisverrijking want de familie was tamelijk studieus ingesteld. Zo legde Zacharias Conrad von Uffenbach (1683-1734) een omvangrijke bibliotheek aan die uiteindelijk door de stad Hamburg is verworven. Hij maakte in gezelschap van familieleden enige studiereizen door Europa waarbij de reisgenoten ook ons land bezochten, net als de Zuidelijke Nederlanden. Eerder, zo rond 1710-1711, verbleef hij hier al met zijn jongere broer Friedrich Johann en bezochten zij talloze boeken-, schilderijen- en rariteitencollecties in ons land.

In 1718 reisde hij wederom naar de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden. Ditmaal was hij in het gezelschap van zijn beide jongere broers, hun zuster Anna Sybilla Lindheimer-von Uffenbach, haar schoonzus Anna Elisabeth von Uffenbach-Lindheimer, de verzamelaar Wilhelm Schneider genaamd Schmidt en enige anderen. In dit boek beschrijft oud-directeur van Paleis Het Loo Johan ter Molen, welke plaatsen zij bezochten en wat zij daar bekeken en beleefden, wie zij ontmoetten, waar zij overnachten, soms wat zij aten en wat hen bij ons zoal opviel.

Dit reisdagboek is niet uniek. In 1919 verzorgde het Genootschap Amstelodamum een chronologische inventaris van alle in Nederland samengestelde reisdagboeken die ‘vreemdelingen’ hier hebben bijgehouden en thuis soms weer publiceerden zodat stadsgenoten en familie ook kennis konden nemen van hetgeen de reiziger tijdens zijn rondreis had beleefd en gezien. Samensteller van dat boekje was de universiteitsbibliothecaris J.N. Jacobsen Jensen. In dit repertorium zijn honderden reisdagboeken samenvattend beschreven, zo ook de eerdere Nederlandse studiereis van Von Uffenbach. Zulke reisdagboeken bevatten een schat aan informatie over het dagelijks leven in voorgaande eeuwen. Om die reden alleen al is het voorbeeldig bezorgde boek van Ter Molen een heerlijke 18de-eeuwse rondreis door ons land. Natuurlijk bezochten de reizigers uit Frankfurt ook regelmatig buitenplaatsen zoals Middachten, Rosendael, Paleis het Loo, het Hof te Dieren, Huis Sion bij Rijswijk, Honselersdijk, Zorgvliet en Huis ten Bosch te Den Haag, Huis Heemstede in Houten, het helaas verloren gegane Zijdebalen nabij Utrecht en de buitens aan de Vecht. Naast de geannoteerde vertaling is ook de integrale tekst van het reisverslag in dit boek opgenomen. RD

Een plezierreis in de zomer van 1718. De familie Von Uffenbach in de Nederlanden is een gebonden uitgave van Uitgeverij Waanders. Dit voorbeeldig bezorgde boek telt 344 pagina’s en is kleurrijk gedocumenteerd.

ISBN 978 9462 621 466 Prijs: € 45,-.