Dit gebeurt binnen sKBL

 

Doesburg/Megchelen, 14 september 2018

Over monumentenaftrek

Mij valt op dat opeenvolgende regeringen onze samenleving al jaren op tal van aspecten overlaten aan marktwerking en dat koopkracht de norm is. Tegelijk gaan conjuncturele schommelingen telkens ten koste van het cultuurbeleid. Ik laat hierbij in het midden of dit gebeurt naar Amerikaans voorbeeld of dat het door Europees beleid wordt ingegeven, maar een gevolg is dat nu ook de particuliere eigenaren van rijksmonumenten er aan moeten geloven. De vaste regeling voor monumentenaftrek staat op losse schroeven en zal afhankelijk worden van politieke winden en besluiten.

Het doet mij denken aan de tijd waarin ik de Stichting tot behoud van Particuliere Historische Buitenplaatsen adviseerde. Die verloor na 2009 haar jaarlijkse subsidie voor groenonderhoud op particuliere historische buitenplaatsen. Een systeem dat prima functioneerde. Kort daarvoor ontving de stichting de plotse mededeling dat de regeling zou stoppen vanwege de nieuwe BRIM groen-regeling. Alles zou beter worden! Afgezien van de vraag of dit zo is, vergt de huidige regeling meer administratieve inspanning en kosten om ze te verkrijgen en maken nu ruim 1300 diverse groenobjecten er gebruik van. Eerlijkheidshalve merk ik hierbij op dat dit voor het behoud van historisch groen in algemene zin niet slecht heeft uitgepakt en dat de instandhouding nu meer om het monumentale groen dan om de eigenaar draait.

De pijn die monumenteneigenaren voelen, is anders. Als een particulier nu een monument koopt of erft, weet hij/zij dat dit tevens het begin is van een traject van onderhoudszorgen en uitgaves, vaak ook op basis van dwingende instandhoudingswetgeving van het Rijk. Veel mag niet en tegelijkertijd moet er van alles worden gedaan om te voldoen aan de van rijkswege opgelegde onderhoudsregels. Daar stond de jaarlijkse (zekere) fiscale aftrek tegenover. Een compensatie die ook gezien kan worden als een maatschappelijk blijk van waardering voor het in stand houden van monumenten. Onduidelijk is of de nieuwe wetgeving tot meer administratieve inspanningen gaat leiden, of aangiftes niet beoordeeld zullen gaan worden door ondeskundige belastingambtenaren en of deze verandering bij velen niet de lust zal ontnemen om monumenten zorgzaam te gaan behouden. Dit zou ten koste kunnen gaan van een kwalitatieve leefomgeving.

Een ding is zeker, door de versnipperde belangenbehartiging in de sector van particuliere eigenaren van woonhuizen, grond- en buitenplaatseigenaren, lopen zij risico’s. Zij ondervinden meer nadelen dan de geïnstitutionaliseerde monumenteneigenaren. In dit opzicht zou ik de overheid erop willen wijzen dat het belang van de instandhouding van monumenten belangrijker is dan de vraag wie ze onderhoudt. Een monument bezitten zou niet tot zuchten maar tot vreugde moeten leiden. Bovendien is het in mijn ogen belangrijker te kijken hoe ze het best behouden kunnen worden en daarmee een ieder die zich daarvoor inspant (particulier of instituut) op gelijke wijze te benaderen en te behandelen.

Weerextremen

Kort geleden verrichtten wij een onderzoek naar de gevolgen van de droogte op KBL. Toen bleek dat velen kosten maakten door extra personeelsinzet, de aanschaf van besproeiingsinstallaties of bouwtechnische zorgen kregen voor funderingen door drooggevallen grachten, angstig werden voor verziltend grondwater, te weinig vrijwilligers hadden om te sproeien, niet of onvoldoende van grond- of oppervlaktewater gebruik konden of mochten maken. sKBL liet hierover een persbericht uitgaan dat veel aandacht kreeg. Wij nuanceerden hiermee de landelijke publieke opinie door aandacht te vragen voor de gevolgen van de droogte voor de eeuwenoude tuinen, parken en bossen op KBL. Volgend jaar en om deze redenen organiseren wij een studiedag over weerextremen zoals stormen, water- en watersnood.

Bestuurswisselingen

Kasteel Biljoen, Velp

Binnen het bestuur van sKBL zijn veranderingen te melden. Het spijt ons te melden dat Bert Boer, oud-directeur van het Muiderslot, afscheid van het bestuur van sKBL neemt omdat hij directeur van het Rotterdams Maritiem Museum is geworden. Deze gebeurtenis is mede aanleiding om het zittende bestuur uit te breiden met drie nieuwe bestuursleden. Met ingang van september 2018 zijn Rylana Seelen (1983) (directeur kasteelmuseum Wijchen), Oldrik Verloop (1975) (particulier eigenaar) en Jan-Hylke de Jong (1979) (eigenaar onderzoeksbureau Fenicks) tot het bestuur toegetreden. De laatstgenoemde zal zich binnen ons bestuur gaan richten op de verbanden tussen cijfermatige (landelijke) trends en de dagelijkse praktijk van KBL om daarmee (nieuwe) bruikbare initiatieven op het snijvlak van data, energie en online ontsluiting binnen bereik te krijgen. Oldrik Verloop bezit kennis van de inzet van duurzaamheidsmaatregelen en kent de uiteenlopende zorgen van de particuliere eigenaar. Rylana Seelen is bekend met wereld van de circa 65 Nederlandse kasteel- en buitenplaatsmusea en heeft bovendien ervaring met het werken met vrijwilligers. We zijn bij sKBL blij met hun bereidheid om zitting te willen nemen in het bestuur van sKBL en zien uit naar hun bestuurlijke inbreng.

Borg Ewsum, Middelstum

Nieuwe vrienden

Recent zijn Waterkasteel De Kemphaan te Almere, Borg Ewsum in het Groningse Middelstum, Kasteel Wijnandsrade te Nuth (L), Kasteel Biljoen te Velp en Roeland Associates aangesloten in ons netwerk. Alhoewel De Kemphaan volledige nieuwbouw is, heeft men veel inrichtingselementen op de kasteelterminologie afgestemd. Daarmee zijn zij voor ons type monumentale erfgoed een ambassadeur in de provincie Flevoland.

Studiedagen

sKBL bestaat in 2019 vijf jaar. Opgericht na het succesvolle Themajaar voor de Historische Buitenplaatsen 2012 telt de stichting in 2018 al ruim 200 donateurs. Ons netwerk wint jaarlijks aan betekenis. Dat bleek ook op een door sKBL georganiseerde studiedag over historische moestuinen op Eyckenstein te Maartensdijk. Ruim 130 deelnemers namen aan deze zeer geslaagde dag deel, waaronder veel eigenaren/direct betrokkenen van KBL.

Op 22 november 2018 organiseert sKBL een studiedag over het besturen en overdragen van KBL op volgende generaties of nieuwe bestuurders. Een onderwerp waarmee iedereen op KBL vroeg of laat te maken heeft. Elders in deze nieuwsbrief leest u daar meer over.

Tot slot bericht ik u dat wij op a10 oktober 2018 aanstaande voor de vierde keer de Ithakaprijs en het -stipendium uitreiken dankzij de royale schenking van een particulier. De prijsuitreiking vindt plaats op Slot Zeist tijdens de middaguren. Indien u hierbij aanwezig wilt zijn, mailt u dit aan info@skbl.nl met een korte opgave van reden.

Ik wens u een mooi najaar toe waarin ik u graag uitnodig een of meerdere mooie kastelen, historische buitenplaatsen of landgoederen in ons land te gaan bezoeken.

Met vriendelijke groeten,

 

René W.Chr. Dessing

directeur sKBL rdessing@skbl.nl

06 22 801 668