Category:

Te gast op Middachten

december 7th, 2015 by

Olivier Mertens, Te gast op Middachten, Zwolle 2015

Te gast op MiddachtenMiddachten is er trots op dat het in haar 800-jarige bestaan nooit is verkocht en altijd van generatie op generatie binnen de familie is overgegaan. Dit geldt bijvoorbeeld ook voor het bij Voorschoten gelegen kasteel Duivenvoorde. Middachten beroemt zich er op een gastvrij huis te zijn en bij gastvrijheid horen diners en lunches. Dit onderwerp staat centraal in dit mooi verzorgde boekje dat is opgedragen aan Isabelle Adrienne gravin zu Orthenburg, die in 2013 overleed. Na haar dood ging de zorg van het landgoed over in de handen van haar zoon Franz.

Het echtpaar Zu Orthenburg nodigden op een herfstavond achtentwintig gasten uit voor een diner waarbij alles verliep zoals dat gebruikelijk was op buitenplaatsen en kastelen in ons land. Hoe die avond werd georganiseerd en uitgevoerd vormt de inhoud van dit boekje. Het beschrijft het proces van uitnodigen, de menukeus en de culinaire inspanningen in de keuken, het vergroten en opdekken van de negen meter lange tafel die met gesteven damast wordt bekleed, het tafeldekken (met 19de-eeuws serviesgoed uit Limoges en zilver bestek dat men zogenaamd open dekt (met bolle kant naar onderen), de inrichting en verfraaiing van de eetzaal met bloemstukken en tafeldecoraties, de tafelschikking, menukaarten, de afwas, etc. Ook staat de auteur stil bij de livreien die het personeel die avond droeg en hoe deze per (adellijk) huis in kleurstelling verschilden. De livreikleur refereert aan de heraldische kleuren van de ontvangende familie.

Het boek biedt veel leuke en bijzondere details voor liefhebbers van tafelcultuur. Zo reikt men op dit soort diner nimmer een gevuld glas los aan maar plaats dit altijd op een zilveren cabaret (vierkant dienblaadje). Het is niet gepast dat personeel en gasten met elkaar praten anders dan een vraag of geserveerd, bij- of aangevuld mag worden. Gasten en staf spelen tijdens een formeel diner een spel waarbij iedereen zich aan spelregels houdt. Leuk is dat het boek tot besluit de receptuur (voor 6 tot 8 personen) geeft van het menu wat die avond op Middachten aan de gasten werd voorgezet. Men begon met een Mousse de Caviar, gevolgd door een kervelbouillon met kaascroutons. Het hoofdgerecht was een filet van ree met groentengarnituur en bruine cantharelsaus. Met een frambozenbavarois met bosvruchtengelei en geslagen room en mokka/thee kwam dit diner tot een einde. Alle gasten zullen onder de indruk van het buitengewone karakter van deze avond zijn geweest. Mooi dat deze vorm van immateriële cultuur op KBL bewaard blijft en levend wordt gehouden. RD

Te gast op Middachten telt 66 pag. en is ongebonden. Het boek is voorzien van veel kleurenfoto’s en verscheen bij Uitgeverij Wbooks. ISBN: 978 94 625 8118 0  Prijs: € 14,95.  Naar de uitgever

Wilhelm II in Nederland 1918-1941

december 7th, 2015 by

Sigurd von Ilsemann, Wilhelm II in Nederland 1918-1941. Dagboekfragmenten bezorgd door Jacco Pekelder en Wendy Landewé, Soesterberg/Doorn 2015

Wilhelm II in Nederland 1918-1941Na het verlies van W.O. I verdwijnt keizer Wilhelm II van het Duitse toneel en vraagt politiek asiel aan in Nederland. Tot zijn entourage behoren enige Duitse edelen waaronder vleugeladjudant Sigurd von Ilsemann. Hij zal tot de dood van Wilhelm II in 1941 in zijn dienst blijven, hetgeen haast een bovenmenselijke inspanning moet zijn geweest. Ondanks het egocentrische en zeer opvliegende karakter van de keizer, die het nooit zou lukken om oorzaak te zien en het gevolg te koppelen aan zijn falen, blijft Von Ilsemann met grote plichtsbetrachting op zijn post. Met zijn rustige natuur en diplomatieke opstelling is hij een rustpunt in het leven van de keizer voor wie hij een mengeling van bewondering, afschuw en medelijden koesterde.

Gedurende zijn dienstjaren houdt Von Ilsemann een dagboek bij. Daarin noteert hij alles dat hem van belang lijkt met de keizer als centrale figuur. Vooral tijdens de eerste jaren leeft bij Wilhelm II de gedachte dat een terugkeer als regerend vorst naar Duitsland mogelijk is. Hij veronderstelt en hoopt voor lange tijd dat het land hem zal smeken om terug te keren zodat hij orde op zaken kan stellen. Een netwerk van intriganten en stroopsmeerders rond de keizer voorkomt dat het Wilhelm lukt in te zien dat in Duitsland slechts weinigen hem nog terug op de troon wensen. Die wens houdt de keizer jarenlang bezig waarbij zijn vrouw Hermine (Hermo) prinses Schoenaich-Carolath, met wie hij na het overlijden van keizerin Augusta Victoria hertrouwt, dat verlangen voortdurend voedt. Zij lijkt te zijn gedreven door machtshonger en hang naar aanzien en erkenning. Von Ilsemann beschrijft goed wat op Amerongen en later op Huis Doorn is voorgevallen. Het verhaal speelt zich geregeld af tegen een achtergrond van kastelen en buitenplaatsen, want in de latere jaren van zijn verblijf in ons land was Wilhelm II kind aan huis op De Hartekamp (Heemstede), Gooilust (’s-Graveland) en op andere buitenplaatsen. Zodra Nederland betrokken raakt bij W.O. II, metselt Von Ilsemann zijn dagboekaantekeningen in om te voorkomen dat ze eventueel in verkeerde handen zouden kunnen vallen.

Deze dagboeken waren al eerder in Nederlandse vertaling beschikbaar. Nu echter zijn de dagnotities voorzien van een goede inleiding en nieuwe analyses. Bovendien werkten aan de totstandkoming van deze vertaling veertien geschiedenisstudenten van de Universiteit van Utrecht mee. Zij vertaalden de tekst, organiseerden de beeldredactie, namen deel aan redactie en eindredactie en waren nauw betrokken bij het onderzoek voor de door Jacco Pekelder geschreven inleiding. Pekelder is universitair docent aan de Universiteit Utrecht en bijzonder hoogleraar aan de Universität des Saarlandes. Wendy Landewé is conservator van Museum Huis Doorn. RD

Wilhelm II in Nederland 1918-1941. Dagboekfragmenten bezorgd door Jacco Pekelder en Wendy Landewé telt 552 pag. en is een ongebonden uitgave met enige zwart/wit foto’s. Het verscheen bij Uitgeverij Aspekt. ISBN: 978 9461 534 378.
Prijs: € 32,95. Naar de uitgever

Der Kaiser!

december 7th, 2015 by

Jan J.B. Kuipers, Der Kaiser! Glorie & ondergang van keizer Wilhelm II, Zutphen 2015.

Der KaiserWilhelm II van het huis Hohenzollern was de laatste keizer die Duitsland vanaf 1888 regeerde tot hij 1918 naar het neutraal gebleven Nederland verdwijnt nadat Duitsland de oorlog tegen Frankrijk, Engeland en Rusland (Triple Entente) had verloren en zijn aftreden voorwaarde bij de vredesonderhandelingen werd. Nederland verleende hem politiek asiel maar wel met een ongemakkelijk gevoel. Hier was men beducht voor represailles door de leden van de Triple Entente. In dit spel past ook de weigering van koningin Wilhelmina om hem te ontvangen of zelfs te ontmoeten. In ons land verblijft hij eerst geruime tijd op Kasteel Amerongen als gast van Godard graaf Altenburg-Bentinck. Hier ook abdiceerde hij op 28 november 1918. Na ruim achttien maanden te gast op Amerongen te zijn geweest, kocht hij met toestemming van de Nederlandse regering Huis Doorn en liet hij huis en tuin verbouwen om hem, keizerin Augusta Victoria en hun entourage te kunnen huisvesten. Hier leefde der Kaiser tot zijn dood in 1941 waarna hij met pracht en praal in Nederland werd bijgezet.

Wilhelm zag in 1859 als een prins van Pruisen het levenslicht. Koningin Victoria van Engeland was zijn grootmoeder en hij was met haast alle regende Europese vorstenhuizen verwant. Zijn karakter toonde op heldere wijze het ‛dubbele gezicht’ van Pruisen: een land van filosofie en literatuur, maar ook van ‛militair vernuft en gestaalde kaders’. Wilhelm wijzigde vaak van politieke koers als gevolg van zijn opvliegende, labiele temperament en tactloosheid. Anderzijds had zijn onvolgroeide linkerarm hem opgezadeld met een minderwaardigheidscomplex. Zijn liefde voor wetenschap, archeologie en techniek was een andere duurzame trek, evenals zijn liefde voor uniformen en uiterlijk vertoon.

Der Kaiser! – Glorie & ondergang van keizer Wilhelm II behandelt na een aardige historische inleiding alle perioden in Wilhelms turbulente leven: zijn opvoeding, zijn gloriejaren aan de macht, de schokkende periode van de W.O. I, zijn vlucht en Nederlandse ballingschap. Wilhelms lichaam mag pas naar Duitsland terugkeren ‛wanneer dat weer een monarchie is geworden’. Aldus de wens van der Kaiser, waarvan de verwezenlijking verder weg lijkt dan ooit. Dit boek is niet alleen interessant tegen de achtergrond van KBL, maar biedt veel inzicht in hoe een hofhouding werkte. RD

Der Kaiser! Glorie & ondergang van keizer Wilhelm II telt 112 pag. en is een gebonden uitgave van Uitgeverij Walburg Pers. ISBN: 978 9462 490 833.

Prijs: € 19,95. Dit boek verscheen ter gelegenheid van de (grote) expositie Der Kaiser! die tot 28 februari 2016 op Paleis Het Loo te Apeldoorn te zien is.  Naar de uitgever

Kinderspeelhuizen

december 7th, 2015 by

KinderspeelhuizenOp de website Kinderspeelhuizen biedt Christine Sinnighe Damsté-Hopperus Buma een overzicht van alles wat op het gebied van kinderspeelhuizen te vinden is. Ook publiceert zij regelmatig over het onderwerp kinderen op KBL. Van haar hand verschenen nu twee leuke boekjes. Het eerste heeft als titel: Er was eens… Het kinderspeelhuis van Elisabeth van Hessen-Darmstadt, een sprookje.

Tijdens het inventariseren van kinderboeken op de zolder van kasteel ‘t Nijenhuis in Diepenheim trof zij een bijzonder boekje aan met de titel ‘Es war einmal’. Het bleek een semi-fictief sprookje te zijn over een prinsesje en haar kinderspeelhuis in de tuin van Schloss Wolfsgarten in het Duitse Hessen. Dit sprookje met een dramatische wending werd in 1904 geschreven door Georgine Freiin von Rotsmann als herinnering aan prinses Elisabeth von Hessen-Darmstadt. De architect Joseph Olbrich maakte er fraaie illustraties bij waarmee het zowel historisch als kunsthistorisch interessant is. Tegelijk geeft het sprookje een goed beeld van de functie en het gebruik van een kinderspeelhuis.

Het op zolder gevonden boekje was van Henriette Maximiliane Schimmelpenninck, een oudtante van de huidige kasteelbewoner. Met zijn toestemming is het Duitse boekje als bron gebruikt voor het door Christine Sinnighe Damsté toegelichte en vrij vertaalde sprookje ‘Er was eens…

Dit rijk geïllustreerde boekje, dat in oktober 2015 in eigen beheer verscheen en 28 pagina’s telt, is te bestellen via christinedamste@home.nl na opgave van uw coördinaten en betaling. Het boekje kost € 8,50 incl. verzendkosten.

Van de hand van dezelfde auteur verscheen in 2014 het boekje Herinneringen aan kinderspeelhuis Heilust. Kinderleven op buitenplaats Jagtlust te ‘s-Graveland. Na een ontmoeting met iemand die tot de familie behoorde die de buitenplaats Jagtlust bezat en die vertelde over het bestaan van dit kinderspeelhuisje begon de auteur een zoektocht naar informatie over dit speelobject. Ons land telt nog vijftig van dit soort huisjes die voor kinderen op buitenplaatsen werden gebouwd. Haar onderzoek naar kinderspeelhuizen in het algemeen en die van Jagtlust in het bijzonder richtte zich op de vraag: ‘Welke rol speelde zo’n huisje in het leven van een kind en hoe werd het ingericht? Op Jagtlust speelde het een belangrijke rol in het leven van vier generaties Six. Uiteindelijk leverde het onderzoek en de interviews met de gebruikers van weleer een schat aan materiaal waardoor het boekje tegelijk een verslag is van meerdere kinderlevens op een buitenplaats in de 19de en 20ste eeuw. RD

Het boekje, in eigen beheer uitgegeven, is voorzien van vele kleurenfoto’s en telt 32 pagina’s. Het is te bestellen via christinedamste@home.nl na opgave van uw coördinaten en na betaling. De kosten voor ‘Herinneringen aan kinderspeelhuis Heilust’ bedragen € 14,- (incl. verzendkosten)

Cécile en Elsa, strijdbare freules

december 7th, 2015 by

Elisabeth Leijnse, Cécile en Elsa, strijdbare freules. Een biografie, Breda 2015

Cécile en ElsaSlechts zijdelings raakt dit boek de wereld van kastelen en buitenplaatsen. Toch is deze interessante biografie in deze boeksignaleringen opgenomen omdat het leven van de freules Cécile en Elsa de Jong van Beek en Donk zich deels afspeelt tegen het décor van dit erfgoed. Het ouderlijk gezin bewoonde Annastate in het bij Den Bosch gelegen Hintham, Cécile bewoonde een buitenhuis in Frankrijk (La Marjolaine) en Elsa bewoonde lange tijd Holtwick in Laren. Dit laatste huis wordt ook wel Villa Diepenbrock genoemd naar Alphons Diepenbrock met wie Elsa was gehuwd.

Hun ouders waren Jan de Jong van Beek en Donk en Anna Nahuys. Moedersfamilie was in 1835 bij de Nederlandse adel ingelijfd, maar slechts als jonkheer, tot groot ongenoegen van hun grootvader. Hij meende aanspraak te kunnen maken op een grafelijke titel vanwege zijn vermeende afstamming van de Westfaalse graven von Horstmar-Ahaus. Vanwege zijn woede haalde hij zijn adeldiploma niet af waardoor de familie weer terugviel op de burgerstatus. Beide dochters trouwen zeer uiteenlopende mannen. Cécile huwt de puissant rijke Haagse projectontwikkelaar Adriaan Goekoop en besluit schrijfster én feministe te worden. Dit leidt uiteindelijk tot hun scheiding. In zijn jonge jaren promoveerde de jurist Goekoop op een proefschrift getiteld: ‘De staat als grondeigenaar’. Hierin staat de vraag centraal of het particuliere grondbezit diende te worden afgeschaft. Een vraag die in die jaren, ook internationaal, speelde.

Elsa trouwt met de componist Alphons Diepenbrock, met wie zij zich in Amsterdam vestigt. Ook dit huwelijk kende hoogte- en dieptepunten maar houdt wel stand. Boeiend aan dit deel van deze biografieën is dat het tegelijk een bijzondere blik werpt op het muzikaal-artistieke milieu van 1880-1930. Mengelberg, Mahler, Vermeulen en andere grote namen komen met regelmaat terug in dit boeiende en vlot geschreven boek. Schrijfster is Elisabeth Leijnse, die als hoogleraar letterkunde verbonden is aan de Universiteit van Namen. Zij richt zich al lang op het onderzoeksveld van literatuur en cultuur rond het einde van de 19de eeuw. Aanbevolen. RD

Cécile en Elsa, strijdbare freules. Een biografie telt 638 pagina’s en is een gebonden uitgave van Uitgeverij De Geus. ISBN: 978 9044 534 825. Prijs: € 29,95. Naar de uitgever

Er bestaat ook een E-boek versie van deze biografie.

Toen gewoon, achteraf bijzonder

december 7th, 2015 by

Henny van Harten-Boers, Toen gewoon, achteraf bijzonder. Herinneringen aan het landgoed Fraeylemaborg, 1920-1970, Slochteren 2015

Toen gewoonIn onze tijd zijn verhalen populair, zeker als die betrekking hebben op het leven op kastelen en buitenplaatsen. Borgconservator Henny van Harten-Boers begreep al jaren geleden de waarde van de mondelinge overlevering en zij begon op haar werk allerlei mondelinge verslagen over het leven op de Fraeylemaborg te verzamelen. Hiervoor interviewde zij in de loop der jaren drie familieleden, een familievriend en zes medewerkers, waaronder kamermeisjes, een huishoudster, pachters en een (taxi-)chauffeur. Ook verschillende buren worden naar hun belevenissen met de bewoners op de Fraeylemaborg bevraagd.

Het boek begint, na een inleiding, met interviews met de twee zussen die de borg erfden namelijk Louise en Jeanne Thomassen à Thuessink van der Hoop van Slochteren. Jeanne overlijdt in 2010 kinderloos. Haar jongere zus was in 2008 al overleden. Ook de dochter van Louise (Catharina Stensland-van Panhuys) komt aan het woord. In de verhalen komt het leven op de Fraeylemaborg kleurrijk tot leven. Moeder Cateau Star Numan bestierde het huishouden met ijzeren hand en hield een strakke regie op de financiën en het decorum. Boeiend is te lezen hoe verschillende betrokkenen dachten over de familie en over elkaar. Uit de verhalen is ook op te maken waarom de borg in 1972 aan de Gerrit van Houten Stichting werd overgedragen. Dat dit laatste zowel direct betrokkenen als hun medewerkers aangreep, bewijzen uitspraken zoals die van Jaap Stienstra. Hij zegt ergens in het boek: “Na de verkoop van de borg kon ik er niet zo goed meer heen gaan. Het was als een holle oogkas. Als ik terugdenk aan wat ik daar allemaal heb beleefd….”. Ook voor de eigenaren voelde de verkoop als een groot verlies aan. Zo merkt Jeanne Thomassen à Thuessink op: “Het verlies van de Fraeylemaborg was als een amputatie. Dan ga je zien dat de geestelijke waarden groter zijn dan de materiële”.

Zelf las ik dit boek achter elkaar uit. Ik complimenteer Henny van Harten met deze publicatie met zoveel bijzondere verhalen. Hierdoor krijgt de lezer een haast intiem zicht op het leven op de borg en alle daarbij horende mooie en zorgelijke kanten. RD

Toen gewoon, achteraf bijzonder. Herinneringen aan het landgoed Fraeylemaborg, 1920-1970, Slochteren 2015 omvat 160 pag. en is een ongebonden uitgave en telt voornamelijk zwart/wit foto’s. Het boek in eigen beheer uitgegeven en is te bestellen bij de webwinkel van de Fraeylemaborg te Slochteren.
Prijs: € 15,-. (excl. verzendkosten)

Woontorens in Nederland

december 7th, 2015 by

Taco Hermans, Woontorens in Nederland, bouwhistorische gids voor Middeleeuwse woontorens, Wijk bij Duurstede 2015.

Woontorens in NederlandOns land heeft een ongekend groot aantal kastelen gekend. Men noemt hierbij het getal 3.000. Een derde deel hiervan waren zogenaamde woontorens waarvan nog enige tientallen resteren. Belangrijk is dat deze gebouwen op zichzelf stonden en dus geen onderdeel waren van een groter geheel, al konden ze in latere tijden soms wel bij een kasteel of burcht worden betrokken. De term woontoren is overigens niet adequaat want het is lang niet altijd helder of ze nu daadwerkelijk werden bewoond en als dit het geval was, hoe ze dan werden benut. De auteur heeft zich bijzonder ingespannen om juist deze vraag te kunnen beantwoorden.

Bouwhistoricus Taco Hermans promoveerde in 2013 op het onderzoek naar woontorens. Voor zijn onderzoek verzamelde hij veel historische en bouwtechnische informatie bijeen en bezocht hij alle nog bestaande woontorens in ons land. Deze gids geeft informatie over vijftig objecten waarvan er achttien zich in de provincie Utrecht bevinden. Bij zijn keuze liet hij zich leiden door de wens om informatie te geven over objecten, die nog (deels) overeind staan, als ruïne in het landschap herkenbaar zijn of waarvan nog flinke bouwdelen overgebleven zijn. Deze gids verscheen bij gelegenheid van het 70-jarig jubileum van de NKS, Kenniscentrum voor Kasteel en Buitenplaats.

Voor kastelenliefhebbers biedt de gids een overzicht van de nog bestaande woontorens. Een uitgebreide inleiding beschrijft overzichtelijk wat op dit moment bekend is over deze bijzondere kastelen. Per object is een bouwkundige beschrijving opgenomen naast een korte historie. De vele illustraties geven een zo compleet mogelijk beeld van hoe de woontoren eruit ziet en welke ontwikkeling het gebouw heeft doorgemaakt. Kleine details blijken soms belangrijk bij de duiding van de bouwgeschiedenis. De gids geeft per woontoren informatie zoals het adres, bouwjaar, bouwheer en andere feitelijkheden. Met deze gids in de hand wordt ieder bezoek aan een woontoren een bouwhistorisch avontuur! Weer een boek dus om mee te nemen als u op pad te gaat om kastelen, historische buitenplaatsen en landgoederen in ons land te gaan bekijken. RD

Woontorens in Nederland, bouwhistorische gids voor Middeleeuwse woontorens telt 240 pag. en is een ongebonden uitgave. Het boek is kleurrijk geïllustreerd en is uitgegeven door de NKS, Kenniscentrum voor Kasteel en Buitenplaats. De distributie verloopt via Uitgeverij Verloren te Hilversum. ISBN 978 9074 205 047.  Prijs: € 14,95.
Naar de uitgever

Gelders Arcadië, Geschiedenis in verhalen

december 6th, 2015 by

Gelders Arcadië, Geschiedenis in verhalen (Velp, Rheden, De Steeg, Ellecom, Dieren, Spankeren en Laag Soeren), Rheden 2015.

Geschiedenis in verhalen Gelders ArcadieRheden bestaat uit zeven dorpskernen. Iedere dorpsgemeenschap legt een eigen accent op erfgoedbehoud en stelt op eigen wijze belang in de lokale geschiedenis. Al deze kernen hebben echter gemeen dat er veel verhalen worden verteld over datgene wat hen omringt. Dit laatste vormde aanleiding voor de uitgave van dit boek. Samen met een uitgever besloot de gemeente Rheden (bijzonder!) een boek te maken over materieel en immaterieel erfgoed. Hiervoor werden Verhalenvangers op pad gestuurd en deze vrijwilligers hielden ruim honderd interviews met vertellers (vaak van gevorderde leeftijd) en zij legden de verhalen in geluid en tekst vast. Het resultaat, waar ook andere Gelderse gemeentes aan hebben meegewerkt, mag er zijn. Wethouder Nicole Olland schrijft in haar voorwoord:” Zoals ons materiële erfgoed zullen we ook ons immateriële erfgoed voortaan koesteren. Wij blijven schrijven aan onze geschiedenis in verhalen”. Zoiets verdient een pluim.

Het boek gaat, behalve over KBL waaraan 40 pagina’s aandacht wordt besteed, ook in op onderwerpen zoals de middenstand van Rheden, W.O.II, de industrieën, het toerisme, natuur en water, etc. Met betrekking tot kastelen en buitenplaatsen verhalen een tuinbaas, een graaf, een nazaat en medewerkers op KBL hun ervaringen. Bij de publicatie verscheen een ‘verborgen’ boekje en een app te weten Gelders Arcadie App die op Android en Apple-telefoons/tablets werkt. Het boekje is in de achterkaft ‘ingelijst’ en gaat over landgoederen en buitenplaatsen in Rheden. Er zijn meer van zulke boekjes uitgegeven. Begrijpelijk gezien de grote aantallen kastelen en buitenplaatsen in deze streek. Ook over buitenhuizen in Arnhem, Wageningen, Rozendael en Renkum verschenen boekjes vol informatie en verhalen. Ieder boekje bevat een routekaart met verwijzingen naar de plekken waarop de verhalen slaan. Hierdoor is deze mondelinge geschiedschrijving te volgen voor hen die de verhalen in hun context zouden willen beleven. Prettig is dat de kaarten ook tips geven waar men een drankje of maaltijd kan gebruiken. Al met al een productie waarbij emotie over het verdwenen verleden afgewisseld wordt met de waardering voor datgene wat nu genoten en beleefd kan worden.  RD

Geschiedenis in verhalen (Velp, Rheden, De Steeg, Ellecom, Dieren, Spankeren en Laag Soeren) Rheden 2015 telt 190 pagina’s en is gebonden. Veel kleurrijke foto’s, een los ingelegd boekje met (fiets-)route en een app (Gelders Arcadie) is onderdeel van deze uitgave. ISBN: 978 9078 115 700.
Prijs: € 27,50 (excl. verzendkosten).

Daarnaast verschenen vier losse boekjes met verhalen over landgoederen en buitenplaatsen in Rozendael, Renkum, Wageningen en Arnhem. Deze boekjes hebben ook een routekaart en tellen 32 pagina’s.
Prijs per boekje € 6,- (excl. verzendkosten).

Zie ook de websites van Erfgoed Rheden en van de uitgever.

 

Kasteel Keukenhof: huis en haard

december 6th, 2015 by

Ignus Maes (red), Kasteel Keukenhof: huis en haard, Hilversum 2015

Kasteel Keukenhof huis en haardDit achtste jaarboek bevat zeven artikelen die ingaan op de geschiedenis van kasteel en landgoed Keukenhof. Het boek kreeg als subtitel huis en haard mee. Logisch want veel van de inhoud heeft betrekking op aspecten die met de inrichting van huis (en tuin) te maken hebben. Zo schrijft restauratiearchitect Leo Wevers een artikel over de schouwen in Keukenhof (waarvan er in het gebouw vijftien aanwezig zijn) en Maria van Vlijmen doet hetzelfde over de haarden. Het onderwerp stook- en verwarmingsplekken op kastelen en buitenplaats heeft in de literatuur over het algemeen weinig aandacht getrokken van auteurs. Daarom is Kasteel Keukenhof huis en haard2dit op zichzelf een bijzondere bijdrage. Gerard Jaspers behandelt een in de collectie berustend zesdelig kamerscherm en Jan Piet Puype samen met Annechien Bertheux-Graatsma geven achtergronden bij een wapenrek dat op Keukenhof in de herenkamer hangt. Buitenshuis krijgt de Nieuwe Plantage aandacht. Dit is een onderwerp waarover Ronald van Immerseel en Peter Verhoef veel kennis bezitten. Interessant is dat zij aantonen dat de in dit deel van de kasteeltuin aangelegde terrassen voor ons land nogal uniek zijn. Het uitstekend gedocumenteerde boek maakt dat het een plezier is om de hoofdstukken te lezen.

De directiKasteel Keukenhof huis en haard3e van Kasteel Keukenhof wacht een nieuwe tijd. Na een periode van zeventig jaar zal het beheer van de oorspronkelijk eenheid tussen huis en tuin waar in een hand komen want de Stichting Kasteel Keukenhof zal per 1 januari 2016 fuseren met de Stichting Bloemententoonstelling (de beroemde tuin Keukenhof die jaarlijks in het voorjaar honderdduizenden bezoekers trekt). De beide stichtingsvoorzitters zullen aftreden en plaats maken voor nieuwe een nieuwe directie. sKBL hoopt van harte dat het waardevolle initiatief van de uitgave van het Jaarboek ook onder het nieuwe bewind een positieve afweging en vervolg zal krijgen. De bijna 400-jarige geschiedenis van dit oorspronkelijk als buitenplaats aangelegde maar tot landgoed uitgegroeid geheel verdient dit. Wij wensen de nieuwe bestuurders veel succes met het mooie Keukenhof. RD

Kasteel Keukenhof: huis en haard is het achtste Jaarboek van de Stichting Kasteel Keukenhof. Het telt 128 pagina’s, is in kleur geïllustreerd en verscheen bij Uitgeverij Verloren. Het betreft een gebonden uitgave. ISBN: 978 9087 045 593. Prijs: 14,-. Naar de uitgever

Erfgoedatlas gemeente Nunspeet

december 6th, 2015 by

Jan Neefjes en Hans Bleumink, Erfgoedatlas Gemeente Nunspeet, Veluws Landschap, en bewoners, Zwolle 2015

Erfgoedatlas gemeente NunspeetDe gemeente Nunspeet besloot enige jaren geleden om een erfgoedatlas te gaan samenstellen en deze te publiceren. Daarmee zijn het rijke verleden en de vele historische landschappen met een aanzienlijke hoeveelheid erfgoederen uit deze gemeenschap en omgeving nu in een atlas inzichtelijk en toegankelijk samengebracht voor allen die Nunspeet (willen leren) kennen. De wijze waarop de atlas tot stand is gekomen, is bijzonder. Het proces besloeg drie jaren en was een harmonieuze samenwerking tussen uiteenlopende experts en vele bewoners. Die samenwerking bleek bovenmatig vruchtbaar met een aantrekkelijke, kleurrijke en veelzijdige atlas als uitkomst.

In het naslagwerk is informatie te vinden over de soms wel duizenden jaren oude landschappen die hier door mensenhanden zijn gevormd. Het geeft verhalen van inwoners uit de gemeenschappen Vierhouten, Nunspeet, Elspeet en Hulshorst. Medewerking werd verleend door onder andere maalmannen, predikanten, werklieden en landeigenaren. Liefhebbers van KBL komen aan hun trekken in hoofdstukken die over landschap en landgoederen gaan. Er zijn pagina’s met informatie over de historische buitenplaatsen Hulshorst, Groeneveld en De Grote Bunte. Voorts zijn er verhalen over Noorderheide en de oude buitenplaatsen in Hulshorst.

Naast aandacht voor historische wegen op de Veluwe en het gebouwde (en verdwenen) erfgoed gaat een onderdeel soms ook over verdwenen erfgoed. Een voorbeeld is het hoofdstuk dat handelt over het Ronde Huis. Dit landhuis werd in 1906 gebouwd om in 1966 te worden gesloopt. Omdat het afgelegen in de bossen lag en door zijn vroegere eigenaar Frank van Vloten zijn vele verhalen en mysteries rond dit landgoed ontstaan. Van Vloten gebruikte een deel van zijn terrein voor occulte zaken waar rond W.O.I Germaans getinte rituelen werden voltrokken en nog altijd inspireert hetgeen hier is gebeurd, schrijver tot thrillers en romans. RD

Erfgoedatlas Gemeente Nunspeet, Veluws Landschap en bewoners telt 264 pagina’s en is een gebonden uitgave. Ruim 220 illustraties en kaarten verluchtigen de atlas die bij Uitgeverij Waanders is verschenen. ISBN 978 9462 620 582.
Prijs: € 35,-.  Naar de uitgever.