Over kastelen, buitenplaatsen en landgoederen

April 2015

Gedurende het eerste kwartaal van 2015 is er veel gebeurd binnen sKBL, waarover ik u hier graag nader informeer. Belangrijk is dat het initiatief door steeds meer mensen wordt begrepen en gesteund, gezien het toenemend aantal donateurs van sKBL.

Samenstelling Vriendenraad

Enige tijd geleden is een sKBL Vriendenraad ingesteld, bestaande uit:

  1. Otto van Boetzelaar, particulier eigenaar buitenplaats Eyckenstein (voorzitter)
  2. Hennie Völker-Dieben, voorzitter stichting Erfgoed Oud-Poelgeest. Deze buitenplaats is voornamelijk als horecagelegenheid in gebruik.
  3. Waronne Elbers, zakelijk leider grote gebouwen bij Staatsbosbeheer en verantwoordelijk voor Kasteel Groeneveld waar veel evenementen plaatsvinden.
  4. Pieter Hemels, directeur communicatie/PR-bureau Hemels van der Hart en gevestigd op een Utrechts landgoed.
  5. Michiel van Maarseveen, directeur van Paleis het Loo (kasteelmuseum)
  6. Herbert-Jan Hiep namens de bij sKBL aangesloten bevriende organisaties. Hij is verantwoordelijk voor ErfgoedStem en is specialist in erfgoedcommunicatie.
  7. Marjolein Sanderman. Zij is als jurist bij de gemeente Rheden actief binnen de sectie ruimte in het team regie dat zich richt op cultuurgroene erfgoed.
  8. Herma de Heer (bestuurslid sKBL) en
  9. René W.Chr. Dessing (directeur sKBL)

De Vriendenraad geeft gevraagd en ongevraagd advies aan de directie van sKBL. Ook zijn zij betrokken bij de invulling van de agenda van het interprovinciaal overleg. De Vriendenraad vergadert in principe twee maal per jaar.

Bronbeek Niek 1

Nieuwe Vrienden

In 2015 zijn de navolgende nieuwe Vrienden toegetreden:

– Kasteel Bleijenbeek, Afferden – Kasteel Amerongen, Amerongen
– Kasteel Duivenvoorde, Voorschoten – Kasteel de Haar, Haarzuilens
– Klein Bentveld, Aerdenhout – Te Werve, Rijswijk
– De Hooge Vuursche, Baarn – Fraeylemaborg, Slochteren
– Kon. Tehuis voor Militairen /Museum Bronbeek, Arnhem

Naast KBL zijn ook nieuwe organisaties en bedrijven aangesloten, te weten

– ZELF projetmanagement
– Landschap & Erfgoed Zuid-Holland
– RBT Kan / Visit Veluwe

sKBL heeft ook een verbintenis met de gemeentes Rheden (met 7 KBL), Bloemendaal (met 9 KBL), Wassenaar (met 21 KBL) en Utrechtse Heuvelrug (met 25 KBL). De gemeente Heemstede (met 10 KBL) overweegt zich ook aan te sluiten.

Bij elkaar zijn nu circa 80 KBL, organisaties en gemeentes bij sKBL betrokken geraakt. Dit betreft 15 kasteelmusea, 22 particuliere KBL, 2 KBL die als zorg- of verpleeginstelling functioneren en 18 KBL waar horeca en/of evenementen plaatsvinden. Met het toetreden door Kasteelruïne Bleijenbeek is nu ook een partij betrokken waar men met specifiek eigen problemen te maken heeft. Ons land telt circa 50 kasteelruïnes, die door het huidige overheidsbeleid steeds meer als de stiefdochters van dit type erfgoed worden behandeld.

Tijdens afgelopen bijeenkomsten op Huis te Manpad en Eyckenstein, waaraan ruim 60 Vrienden (donateurs) deelnamen, werden de navolgende doelen geformuleerd:

Philippusfenne 11. verkrijgen van positieve media-aandacht voor de lusten en lasten op KBL,
2. vergroten van het maatschappelijk draagvlak voor de instandhoudings-vragen,
3. signaleren van trends en ontwikke-lingen binnen de erfgoedsector,
4. aangaan van samenwerkingen met andere (relevante) organisaties en instanties,
5. zinvol invulling geven aan een interprovinciaal overleg met KBL
6. creëren van kansen voor en het vergroten van de zelfredzaamheid van KBL,
7. nauwkeurig monitoren van het cultuurgroen erfgoed en
8. kennisdeling en –uitwisseling inzake KBL.

Over de laatstgenoemde doelstelling stelt men soms een vraag. sKBL wil niet uitgroeien tot een landelijk (wetenschappelijk) kenniscentrum. Daarvoor kan men onder andere terecht bij de Nederlandse Kastelen Stichting (NKS), de Stichting In Arcadië (waar de bibliotheek van de opgeheven Stichting PHB een nieuw thuis vond en nu als studiecentrum beschikbaar is), sommige hogescholen en universiteiten en de Rijksdienst voor het Culturele Erfgoed. sKBL richt zich op kennisdeling en –uitwisseling die uit de andere doelstellingen voortvloeit. Bovendien is op onze site publieksinformatie te vinden van ruim 800 KBL, wat ook kennisdeling is.

De Twaalf Provincies

Binnen sKBL zijn meerdere vrijwilligers op uiteenlopende wijze actief. Sommigen van hen verrichten waardevol inventariserend onderzoek waardoor bijvoorbeeld een overzicht van fondsen, die financieel bijdragen in de instandhouding van KBL, tot stand kwam. Ook maakten wij een opsomming van de circa 45 Nederlandse kasteelmusea. Voorts zal sKBL nog meerdere inventarisaties uitvoeren zoals een uitputtende lijst met KBL die als Bed & Breakfast functioneren of waar horeca-activiteiten plaatsvinden. Op dit moment verrichten Rob Berends en Frank van Emmerik landelijk onderzoek naar de wijze waarop de provincies hun beleid inzake KBL en landschap inhoud geven. Doordat de landelijke overheid dit onderwerp vrijwel volledig aan de provincies heeft gedelegeerd, loopt de wijze waarop men met KBL en landschap omgaat, landelijk niet meer synchroon. Door nu te inventariseren hoe iedere provincie zich tot dit onderwerp verhoudt, kan men beter zicht krijgen op ieders inzet en hoe de verschillende provinciale bestuurscolleges eigen accenten leggen. Zo hoopt sKBL een bijdrage te leveren aan een KBL gerelateerd interprovinciaal overleg.

Wat faits divers

Yme Kuiper restauratiebeursMede op initiatief van sKBL vond een symposium plaats op de derde dag van de Restauratiebeurs in Den Bosch (18/04). In samenwerking met de Federatie Particulier Grondbezit (FPG), Vereniging Particulier Historische Buitenplaatsen (VPHB), Erfgoedvereniging Heemschut en initiatiefnemer sKBL werd een interessant programma samengesteld rond de essentiële vraag waarom wij monumenten in stand houden. Drie hoogleraren gaven namens deze organisaties hun visie op deze vraag. Dit waren Matthijs Schouten, Yme Kuiper en Johan de Haan. Na hun zeer verrijkende voordrachten volgde een paneldiscussie waaraan Hennie Völker-Dieben (namens Oud-Poelgeest), Adrienne Vriesendorp (namens Duivenvoorde) en Rob Wagenborg (namens Laarwoud) deelnamen. Annette ter Kuile (FPG) trad hierbij als moderator op.

 

Later dit jaar organiseert sKBL samen met het Prins Bernhard Cultuurfonds drie bijeenkomsten voor direct verantwoordelijken van KBL, leidinggevende vrijwilligers of medewerkers die aan vrijwilligers leiding geven. Op deze middagbijeenkomsten staat de vraag centraal, hoe men op duurzame wijze vrijwilligers op KBL kan inzetten. Naast inhoudelijke voordrachten spreken ook ervaringsdeskundigen vanuit eigen (succesvolle) praktijkvoorbeelden. De eerste bijeenkomst zal in de tweede helft van juni 2015 in Overijssel plaatsvinden. Na de zomer volgen nog bijeenkomsten in Utrecht en in Noord-Limburg. Indien u belangstelling heeft om een van deze bijeenkomsten mee te willen maken, kunt u dit door middel van een email aan info@skbl.nl ons laten weten.

Het digitale portaal is in de afgelopen maanden door meerdere vrijwilligers aangevuld. Daarbij is zorgzaam gehandeld. Het kan echter zijn dat sommige gegevens incompleet of incorrect zijn, of zelfs ontbreken. Wat dit laatste betreft, melden zich geregeld verantwoordelijken voor KBL, met een verzoek om te worden opgenomen in het bestand. Mist u informatie over een KBL of merkt u fouten op, laat dit ons weten. We vullen de informatie op www.skbl.nl graag aan.

En weet u wat nu zo leuk is? De nieuwsbrief, waar steeds meer mensen zich kosteloos op abonneren, wordt bovengemiddeld goed gelezen. Dat is voor ons een bijzondere stimulans om door te gaan en wij zijn u erkentelijk voor uw belangstelling. Zeker nu de zomer nadert, nodigen wij u van harte uit om een of meerdere KBL in ons land te gaan verkennen. Er valt op deze eeuwenoude cultuurgroene plekken altijd veel te beleven. Het is bovendien verrassend op hoeveel KBL u van harte welkom bent. Daarvan getuigt ook onze site www.skbl.nl
Heeft u een vraag, wilt u vrijwilliger worden van sKBL of van een KBL, meld het ons.

René W.Chr. Dessing
directeur sKBL
rdessing@skbl.nl