Onderhoudende en leerzame ontvangst rond presentatie van het boek Vrije Wandeling

Op 7 juli 2017 organiseerde sKBL een inhoudelijke ontvangst rond de presentatie van het boek ‘Vrije Wandeling. Het parlement, de fiscus en de bescherming van het particuliere Nederlandse natuurschoon’ op Huygens’ Hofwijck te Voorburg. Naast auteur Wybren Verstegen spraken Patrick de Groot, rentmeester bij Eelerwoude, hoogleraar Yme Kuiper van de RU Groningen en Michiel Purmer van Natuurmonumenten. Willem van Vliet, rentmeester van Geldersch Landschap & Kasteelen nam het eerste exemplaar in ontvangst. Deze middag werd mede mogelijk gemaakt door een financiële en organisatorische inspanning van CLUE+ Research Institute for Culture, Cognition, History and Herigage te Amsterdam, Huygens’ Hofwijck en sKBL

 

skbl CLUE logo logo Hofwijck

 

Een terugblik

HofwijckPeter van der Ploeg, directeur van Huygens’ Hofwijck, is net terug van een reis naar Italië, waar hij met het dagboek van Constantijn Huygens als leidraad, in diens voetsporen is getreden. De film die deze reis oplevert, zal in september te zien zijn in het kader van de herdenking van het 375-jarig bestaan van Hofwijck. Het dagboek geeft inzicht in wat Huygens ‘thuis’ heeft gedaan met wat hij onderweg zag. Meer informatie over het jubileum is te vinden op de website van Huygens’ Hofwijck.

Wybren Verstegen beschrijft de route die hij heeft afgelegd naar de wens, of de noodzaak, om dit boek te schrijven. Van Groene geschiedenis van Nederland, samen met J.L. van Zanden geschreven, gecombineerd met de interesse in adelsgeschiedenis, via het zich eigen maken van het juiste jargon, naar het bed van Willem van Vliet, waaronder een schat te vinden was: de 304 met de hand ingetekende NSW Landgoedkaarten, net op tijd gered uit de vuilcontainer van het Ministerie van Landbouw. En geef er rekenschap van dat bij de Natuurschoonwet, die waardevolle landgoederen helpt beschermen, de nadruk op schoon ligt. Het is vooral mooi wat beschermd moet worden.

Het boek past in het denken van CLUE+, die daarom de verschijning van het boek, als ook deze middag mogelijk heeft gemaakt.

De Slotplaats, Bakkeveen

Michiel Purmer, landschapshistoricus en senior adviseur erfgoed en landschap bij Vereniging Natuurmonumenten, leidt het publiek in vogelvlucht door 100 jaar landgoedbeheer.

Jac.P.Thijsse en P.G. van Tienhoven zijn, als oprichters van Vereniging Natuurmonumenten,  van onbetaalbaar belang geweest voor het natuur- en landschapsbehoud van Nederland. De instelling van de zo gewaardeerde Natuurschoonwet was volgens Thijsse “…..maar een eerste stapje…”. Zij staan aan het begin van het behoud van bedreigde flora en fauna en het behoud van natuurschoon en landgoederen. Er op uit trekken en genieten van de natuur is sterk door hen gestimuleerd. Overigens heeft het openstellen van NSW-landgoederen voor leden van Natuurmonumenten ook geleid tot misverstanden over verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid.

Anno 2017 beheert Natuurmonumenten 100.000 ha landschap en bezit een keur aan erfgoed. Michiel Purmer leidt de toehoorders langs zes van de 60 landgoederen.

Bekijk hier de presentatie van Michiel Purmer

Middachten, De Steeg
Middachten, De Steeg

Yme Kuiper, bijzonder hoogleraar Historische buitenplaatsen en landgoederen aan de RU Groningen, is toevallig ook net in Italië geweest en vraagt zich af of Huygens, buiten de villa’s, ook oog had voor de landgoederen, die veelal een agrarische functie hadden. Of was hij alleen op zoek naar het ideale huis?

Kuiper laat studenten jaarlijks veldonderzoek doen op Middachten in De Steeg. Een boeiend landgoed waarop de opeenvolgende adellijke bewoners hun stempel hebben gedrukt.  Dit jaar is onderzocht wat de consequenties zijn bij veranderingen in de infrastructuur. Een andere groep zocht naar informatie over reizen en reizigers van én naar Middachten. Tot besluit géén conclusie maar de schets van een context.

Bekijk hier de presentatie van Yme Kuiper

Havezate Den Berg, Dalfsen
Den Berg, Dalfsen

Patrick de Groot, rentmeester bij Eelerwoude, laat zien hoe noodzakelijke ontwikkelingen van landgoederen voor het creëren van economische dragers negatieve gevolgen kan hebben voor de NSW-status. Dit geldt voor zowel bestaande (historische) als voor nieuwe landgoederen. Enerzijds stimuleert de overheid ontwikkeling, anderzijds wordt dit door onttrekking aan de NSW ontmoedigd.

De richtlijnen voor rangschikking zijn complex en lijken soms schijnbaar willekeurig. Zo worden bossen uitsluitend beoordeeld op de omvang, maar niet op de (cultuur-landschappelijke) kwaliteit ervan. Zo kan natuurbegraven een passende bron van inkomsten zijn voor een landgoed, maar stelt de NSW beperkingen in aantal graven. Voor de aanleg van zonnevelden is nog helemaal geen richtlijn. Dit wordt per aanvraag beoordeeld.

Patrick de Groot constateert een mismatch tussen ruimtelijke ordeningsbeleid en beoordeling vanuit NSW. En is onttrekking aan de landgoedstatus erg?

Bekijk hier de presentatie van Patrick de Groot

Willem van Vliet, rentmeester bij Geldersch Landschap & Kasteelen, neemt officieel het eerste exemplaar van Vrije Wandeling in ontvangst. Van Vliet heeft als beleidsambtenaar van het toenmalige Ministerie van Bos- en Landbouw vele landgoederen bezocht en beoordeeld. Hij complimenteert de auteur met het boek, dat een moeilijke materie behandelt, maar niettemin leest als een roman. Zoals de ANWB en Natuurmonumenten aan de wieg stonden van de NSW, blijft het van belang dat maatschappelijke organisaties zich inzetten voor het behoud van de landgoederen.

Hopelijk kan de NSW in Europees verband gehandhaafd blijven.

Willem van Vliet en Wybren Verstegen
Willem van Vliet en Wybren Verstegen

 

Het boek Vrije Wandeling is te bestellen bij boekhandel Godert Walter via info@godertwalter.nl en de boekhandel http://www.godertwalter.nl