NMo voor duurzaam monumentenbeheer

Door Robert J. Quarles van Ufford, directeur NMo

NMo zet zich in voor duurzaam monumentenbeheer in Nederland

Nu de overdracht van 29 monumenten van het Rijk aan de Nationale Monumentenorganisatie (NMo) sinds 15 januari 2016 een feit is, neem ik graag de uitnodiging aan van de redactie van sKBL om u iets meer te vertellen over de doelstellingen van de NMo. De NMo is een vereniging die in 2014 is opgericht om Nederlandse monumenten beherende organisaties met elkaar te verbinden. Daarbij staat het duurzaam behoud van cultureel erfgoed voor toekomstige generaties centraal.

Trompenburg, 's-Graveland
Trompenburg, ‘s-Graveland

Monumenten vertellen het verhaal van mensen, groepen van mensen, regio’s en daarmee van een land als geheel. Dat geldt zeker ook voor kastelen en buitenplaatsen, die veelal een speciale betekenis hebben voor de identiteit van een land, regio of groep. De Nationale Monumentenorganisatie die onlangs een aanzienlijk aantal kastelen en kasteelruïnes verwierf (naast andere monumenten als kerken en gedenkmonumenten), ziet het als haar kerntaak deze monumenten en het verhaal dat deze monumenten vertellen door te geven aan toekomstige generaties. Denk bijvoorbeeld aan de door de NMo verworven kastelen Radboud, Slangenburg en Assumburg en de buitenplaats Trompenburg. Deze bijzondere monumenten vertellen elk een uniek en gevarieerd verhaal. Zij zijn daarmee waardevol voor grote groepen mensen in ons land.

Maar ook de kasteeltoren van IJsselstein en het Maarten van Rossemhuis (het stadskasteel te Zaltbommel) hebben een belangrijke betekenis voor hun directe omgeving. En wat te denken van de kasteelruïnes van Brederode, Teylingen, Strijen en de Jacobaburcht in Oostvoorne? Zij geven identiteit aan hun regio en met enige creativiteit en organisatietalent is het mogelijk hun oorspronkelijke betekenis opnieuw te laten beleven of een nieuwe hedendaagse invulling te geven. Deze unieke en vaak iconische plekken vormen als het ware een brug tussen verleden en toekomst.

Kasteel Radboud, Medemblik
Kasteel Radboud, Medemblik

In een tijd waarin cultureel erfgoed en monumenten zich mogen verheugen in een groeiende belangstelling voorziet de NMo in een sterke behoefte. De Nederlandse monumentenwereld is van oorsprong versnipperd. Naast de rijksoverheid en enkele tientallen grotere gespecialiseerde of geografisch gesegmenteerde organisaties, zijn de Nederlandse monumenten in het bezit van gemeenten en vele kleine organisaties, stichtingen of particulieren. Voor sommige monumenten bestaat op typologische gronden helemaal geen opvang. Er was dan ook behoefte aan verbinding en vereniging in het monumentenveld. Dit heeft geleid tot de oprichting van de NMo in april 2014. Voor het beheer en de dagelijkse exploitatie van de verworven monumenten heeft de NMo onder haar toezicht een Stichting Monumenten Bezit (SMB) opgericht.

De NMo richt zich allereerst op verwerving en beheer van monumenten, waaronder kastelen en buitenplaatsen en is het logische aanspreekpunt voor het afstoten van pakketten van monumenten door overheden. Het is een voor de hand liggend alternatief, dat aanslaat in deze tijd waar, naast afslanking bij de overheid, ook grote belangstelling bestaat bij het publiek voor het monumentenbehoud. De NMo staat immers midden in het monumentenveld en zit dicht op het publiek. De organisaties die de NMo hebben opgericht, waaronder Natuurmonumenten en Geldersch Landschap en Kasteelen, hebben veel donateurs en een groot publieksbereik waar de NMo dankbaar gebruik van maakt.

Ruïne van Strijen
Ruïne van Strijen

De NMo ontwikkelt ook diensten ten behoeve van de gehele monumentensector, zoals taxaties, inspecties, second opinions en cursussen. Advisering op het gebied van herbestemming en planning en uitvoering van restauratiewerkzaamheden van objecten (voor derden) is eveneens mogelijk. De NMo gebruikt daarbij zoveel als mogelijk de expertise van haar leden die behoren tot de grotere monumenten beherende organisaties van Nederland. De NMo richt zich daarnaast op professioneel vermogensbeheer. Bij toekomstige verwervingen is het genereren van voldoende middelen noodzakelijk om duurzame instandhouding en exploitatie van monumenten mogelijk te maken. De NMo richt zich tevens op fondsen, sponsoring en filantropie om aanvullende activiteiten op het gebied van monumentenbeheer te bevorderen.

Op dit moment heeft de verankering van de recent van het Rijk verworven 29 monumenten de hoogste prioriteit. Zo snel als mogelijk gaan we de overige functies verder ontwikkelen in overleg met de monumentensector. Een belangrijke prioriteit daarbij is zeker het uitbreiden van het aantal institutionele leden van de NMo en het opzetten van een individueel lidmaatschap of donateurschap.

Pasfoto Robert QWilt u meer weten over de NMO, kijk dan op www.nationalemonumentenorganisatie.nl of stuurt u mij een mail op het volgende adres: r.quarles@nationalemonumentenorganisatie.nl.

 

Noot redactie: NMo heeft zich begin 2016 in het netwerk van de stichting aangesloten en is Vriend van sKBL.