Nieuw park Vijversburg bijna klaar

Door Peter Nieuwenhuijsen

Van de oostelijke stadsrand vvijversburg 004an Leeuwarden tot aan de buitenplaats Vijversburg is het zo’n drie kilometer. Drie kilometers door een recreatiegebied (de Groene Ster), wel te verstaan. Geen wonder dat menige Leeuwarder een paar keer per jaar te voet of op de fiets naar het ‘bos van Ypeij’ gaat. Maar die naam is niet officieel: het is Natuur- en cultuurpark Vijversburg geworden. En de naam is niet het enige dat veranderd is.

Een buitenplaats lag hier, in Tytsjerk, al in 1528. De Friese stadhouder liet het bouwen, vlakbij de huidige villa. Deze laatste is de tweede opvolger van Georg Schenk van Toutenburgs verblijf; zij dateert van 1844. Het park eromheen (‘bos’ is inderdaad niet het juiste woord) is dan ook in de landschapsstijl aangelegd, al is er nog een restant waarneembaar van de 18e-eeuwse formele tuin. De laatste bewoner was Age Looxma Ypeij, de ongehuwde, steenrijke erfgenaam die bij zijn moeder inwoonde. Een citaat: ‘Er is werkelijk niets waaruit blijkt dat hij (…) genoten heeft’ (Goffe Jensma). In zijn testament bepaalde hij dat er een stichting ‘Op Toutenburg’ moest komen om het beheer over land en goed op zich te nemen. Die stichting is nog steeds de eigenaar. Sinds 1997 wordt in het park om de paar jaar een grote tentoonstelling gehouden van beelden en objecten. Zo ook in 2016. Geleidelijk is zo de gedachte ontstaan aan een groot natuur- en cultuurpark, schertsend wel het ‘Kröller-Müller’ van het Noorden gedoopt.

Diverse kunstenaars is de gelegenheid geboden op Vijversburg een meesterwerk te realiseren. Zo ontwierp de Duitse Gouden Leeuw-winnaar Tobias Rehberger een drie hectare grote tuin zonder gebaande paden (Tobias’ tún). Als kenschets vertelt men ons: wie zich naarVijversburg Narcissus 2012 007 binnen waagt, betreedt een sprookje; misschien vind je een boomhut, misschien hangmatten… enzovoort. Ook het ‘oude’ park Vijversburg staat bekend om zijn follies, een van de succesfactoren van het park, die maken dat ook de (klein)kinderen wel mee willen op zondagmiddag. Het nieuwe ‘Frijlân’ met zijn waterlabyrint tracht deze doelgroep ook in de toekomst aan het park te binden. Net als Tobias’ tún is ook het zeven hectare grote deel ‘Dwaalster’ nieuw. Dit terrein is vormgegeven door LOLA landscape architects en Deltavormgroep. Grote hagen doorklieven het land in de vorm van een ster, maar niet helemaal symmetrisch, zodat er zeven ruimtes ontstaan van verschillende afmetingen. Aan de overkant van de drukke weg naar Leeuwarden (met bushalte!) ligt nog de Overtuin, waar al een aantal jaren het beeld ‘de Kelk’ van Ruud van de Wint) staat.

Wat het meest in het oog springt, zal echter zeker het glazen paviljoen zijn dat door Marieke Kums van Studio Maks en de Japanner Junya Ishigami – net als Rehberger winnaar van een Gouden Leeuw in Venetië – wordt neergezet achter en aan de zijkant van de villa.

Vijversburg toekomstigDe draagconstructie bestaat geheel uit glazen wanden, zodat het paviljoen optimaal te rijmen valt met zowel de villa als het park. Uiteraard wordt dit paviljoen het hart van het cultuurpark, met tentoonstellingen, symposia en concerten. Dezelfde architecten zijn verantwoordelijk voor de restauratie van de villa, waarin een theesalon en een informatiepunt komen. Bij Omroep Max was al te zien hoe de regentenkamer werd opgeknapt door Huub Stapel en de Bankgiroloterij. (zie hier de aflevering)vijversburg 017 Naast de nieuwe terreinen blijft (nagenoeg) al het oude natuurlijk bestaan, zodat de wandeling door het historische park alsnog over de kronkelende laantjes langs vijvers en over bruggetjes kan voeren. Let dan ook op het oudste gebouwtje van het terrein: de theekoepel is van circa 1750.

Deze zomer is te zien hoe het grootse project zijn voltooiing nadert. De opening is op 12 september 2015. En vanaf 14 september treden de betaalpoortjes in werking: www.vijversburg.nl. Dan weet u dat als u terugkomt!