Kerst in stijl

Beleving is het wachtwoord in de huidige vrijetijdsbesteding. Het blijft bezoekers boeien om over het wonen op een kasteel rond 1800 of 1900 niet alleen een verhaal te horen, maar ook om zo concreet mogelijk te zien en te ervaren hoe bijvoorbeeld Kerst werd gevierd en voorbereid. De komende weken kunnen we naast concerten en andere activiteiten als kerstfairs en kerstarrangementen, op verschillende buitenplaatsen en kastelen iets van die historische sensatie beleven. Van kaarslichtmiddagen in de Groningse Menkemaborg en kerstversieringen in Huis Duivenvoorde tot Victoriaanse kerstaankleding in Kasteel Middachten en een galadiner in ’Winterpaleis Het Loo’.

Servies Anna Paulowna, Paleis Het Loo (foto Erik en Petra Hesmerg)
Servies Anna Paulowna, Paleis Het Loo (foto Erik en Petra Hesmerg)

Eeuwenlang moesten de donkere avonden met vooral kaarslicht worden verlicht. Wie die sfeer wil meemaken kan op beide kerstdagen tussen 12.00 en 16.00 uur in deachttiende-eeuwse Menkemaborg (Uithuizen) terecht en zich gast wanen van de familie Alberda. In kasteel Duivenvoorde te Voorschoten zijn de met kerstbomen en kersttakken versierde historische kamers in het weekeinde van 13 december te bekijken via een rondleiding.

Ook in het Utrechtse Slot Zuylen is van 28 tot en met 30 december te zien en te horen hoe er kerst werd gevierd.

Couvert afscheidsdiner Koningin Beatrix  (foto Paleis Het Loo)
Couvert afscheidsdiner Koningin Beatrix (foto Paleis Het Loo)

Traditiegetrouw pakt kasteel Middachten in de Steeg bij Arnhem het nog groter aan: van 9 tot en met 14 december nodigen graaf en gravin zu Ortenburg het publiek uit voor kerst in Victoriaanse sferen op hun kasteel; met kaarten in de voorverkoop via de website. Interessant hier is dat de kerstviering van de familie in een Victoriaanse traditie wordt gezet die teruggaat op de echtgenoot van koningin Victoria, prins Albert van Saksen-Coburg. Hij introduceerde in 1841 de Tannenbaum in Engeland, waarna er een cultuur van het geven van geschenken en sturen van kerstkaarten ontstond die in het – ook – Engels georiënteerde Middachten werd overgenomen. Ook het kerstdiner met een mooi gedekte en gedecoreerde tafel hoorde bij de viering. Op drie middagen zijn er straks gezinstaferelen te zien in de Steeg en op zondag komen midwinterhoornblazers boze geesten verjagen. Dat laatste grijpt terug op veel oudere tradities.

Hoogtepunt van een kerstviering was natuurlijk ook het gebruik van bijzondere serviezen, couverts en glaswerk. Huis Doorn heeft het KPM-servies opgesteld, een negentiende-eeuwse kopie van het allereerste servies van deze Duitse koninklijke porseleinfabriek en favoriet van de laatste Duitse keizer. In Kasteel Keukenhof te Lisse is deze maand in samenwerking met de Hermitage in Amsterdam alles aangekleed onder de noemer ‘Dining with the Tsars’. Bij Paleis Het Loo is het elk jaar weer spannend welk historisch servies Paleis Noordeinde gaat verlaten voor een opstelling in Apeldoorn. Behoorde vorig jaar een servies van koningin Anna Paulowna tot de pronkstukken, dit jaar is gekozen voor het servies van het galadiner bij het officieel bezoek van de prins van Monaco deze zomer aan Apeldoorn. De fraaie met bloemen opgemaakte tafelstukken zijn al kunstwerken op zich.

 

Afscheidsdiner Koningin Beatrix (foto Paleis Het Loo)
Afscheidsdiner Koningin Beatrix (foto Paleis Het Loo)

Menkemaborg
25 en 26 december

Kasteel Duivenvoorde
13 en 14 december

Kasteel Middachten
9 tot en met 14 december

Slot Zuylen
28 tot en met 30 december

Huis Doorn
13 december tot en met 4 januari

Paleis Het Loo
13 december tot en met 4 januari

Kasteel Keukenhof

12 tot en met 28 december