Huygens’ Hofwijck viert 375-jarig bestaan

Door Peter van der Ploeg
september 2017

Op 12 februari 1642 toog een vrolijk gezelschap vanuit het centrum van Den Haag per koets naar Voorburg. Het bestond uit Constantijn Huygens, zijn vijf kinderen, familie en vrienden. Op deze winterse dag wijdden zij de zojuist voltooide buitenplaats feestelijk in. Met Hofwijck had Constantijn eindelijk de door hem zo begeerde plek om af en toe zijn drukke bestaan aan het Haagse hof te kunnen ontvluchten.

Langs de rand van de afgrond

Hofwijck in 1914

Dat Hofwijck 375 jaar later nog steeds bestaat mag een klein wonder heten. Constantijns schepping kreeg in haar bestaan te maken met enkele van de grootste bedreigingen die een buitenplaats kunnen treffen. In 1868 ging iets meer dan de helft van de grond verloren door de aanleg van de spoorlijn Den Haag-Gouda. De toenmalige eigenaar van Hofwijck, de politicus Guillaume Groen van Prinsterer, vocht als een leeuw maar kon in zijn eentje de vooruitgang niet tegenhouden. En ruim een eeuw geleden heeft het opnieuw weinig gescheeld of Hofwijck was ten onder gegaan. In 1913 stonden het huis en de restanten van de eens zo mooie tuin te koop. Aan de verkoop waren geen voorwaarden verbonden, de koper kon met zijn nieuwe bezit doen wat hij wilde. Het gevaar dat Constantijns huis zou moeten wijken voor chique villa’s aan het water was daarom niet denkbeeldig. Het is te danken aan een kleine groep mensen dat Hofwijck dat lot bespaard bleef. Zij brachten het forse aankoopbedrag bij elkaar, restaureerden het huis en legden een stevig fundament voor de buitenplaats als museum. Hun samenwerking kreeg een formeel karakter in de Vereniging Hofwijck die zij in 1914 oprichtten. In 1928 sloten zijn hun ‘project’ af met de feestelijke opening van het Huygensmuseum Hofwijck.

Een vijfluik

Huygens’ Hofwijck viert haar 375-jarig bestaan met een vijfluik. Aan de spannende jaren tussen 1913 en 1928 wordt een kleine tentoonstelling gewijd. De aanleg van de spoorlijn in 1868, die model staat voor veel van dergelijke bedreigingen waaraan landgoederen en buitenplaatsen in de ijzeren eeuw blootstonden, zal het uitgangspunt worden van een symposium over dit onderwerp op vrijdag 1 december. In november zal de dichter Constantijn centraal staan tijdens een ludiek poëziefestival met de titel ‘DE STIJL van Constantijn, Neerlands grootste dichter’. Het evenement ‘Feest op Hofwijck’ vormt een verbindende draad tussen alle activiteiten.

Met Constantijn naar Venetië. The Movie
Hofwijck kwam in 1642 niet uit de lucht vallen. In 1620 reisde de jonge Constantijn Huygens naar Venetië, als secretaris van een diplomatieke ambassade. In Italië maakte hij kennis met de kunst van de renaissance en van de antieke oudheid. Ook zag hij voor het eerst gebouwen van de beroemde architect Andrea Palladio. Diens wonderschone villa’s inspireerden hem tot het ontwerpen en bouwen van zijn eigen huizen, aan het Plein in Den Haag en aan de Vliet bij Voorburg.

Constantijn hield tijdens die reis een journaal bij. Met dat boek in de hand maakten wij, 397 jaar later, de reis opnieuw. We reden over binnenwegen in Duitsland en Zwitserland, langs prachtige stadjes, door beeldschone landschappen en hoog over de oude Alpenpassen. In Italië bezochten we Verona, Vicenza, Padua en Venetië. We filmden op bijzondere locaties, zoals in het Teatro Olimpico in Vicenza en in de Villa Foscari, langs de Brenta. Beide creaties van Andrea Palladio. De première op 15 september j.l. van deze documentaire vormde de aftrap van ‘Hofwijck 375’.