Hennie Völker-Dieben aan het woord

Hennie VölkerProf. dr. Hennie Völker-Dieben was tot 1 september 2016 voorzitter van Stichting Erfgoed Oud-Poelgeest te Oegstgeest en is lid van de Vriendenraad van sKBL. Een vrouw met visie en een scherpe blik voor details.  Met verve vertelt zij over de inspanningen om Oud-Poelgeest in perfecte staat te brengen en te houden.

Toegangspoort Oud PoelgeestIk ken Oud-Poelgeest nog uit mijn studententijd. Gemeente Oegstgeest, de eigenaar, verhuurde het kasteel toen aan studentenverenigingen, wat iets zegt over de deplorabele toestand waarin het verkeerde. Dan doet geen blind paard er meer kwaad. Er hebben voor, tijdens en na de oorlog achtereenvolgens Nederlandse, Duitse en Canadese soldaten in gehuisd.

In 1986 besloot de gemeente het kasteel te verkopen aan een bollenboer. Deze was van plan om schapen op het landgoed te zetten en het kasteel als opslagruimte te gebruiken. Een driemanschap uit Leiden ging dit aan het hart en kwam in actie. Zij  richtten de beheerstichting Erfgoed Oud-Poelgeest op en hebben het landgoed in 1988 gepacht. De gebouwen worden nu verhuurd aan een horecaondernemer en er kan worden vergaderd, gefeest, gelogeerd en gegeten.

Oud PoelgeestBij mijn aantreden in januari 2006 was de cascorestauratie van het kasteel gaande die in 2013 is afgerond. Door goed toezicht op de restauratie was er geld over dat gebruikt mocht worden voor het herstel van de in zeer slechte staat verkerende Drakenzaal, het bijzondere pronkjuweel van Oud-Poelgeest. Dankzij bijdragen van de RCE, Provincie Zuid-Holland en het Prins Bernhard Cultuurfonds is de restauratie mogelijk geworden en nu bijna klaar.

Gelukkig ben ik in mijn vak in de academische wereld bedreven geworden in het schrijven van subsidieaanvragen. Geld verzamelen is vaak sprokkelwerk. Voor onderhoud van het park is bijvoorbeeld € 90.000,- per jaar nodig en we hebben in 2015 een Brim-subsidie gekregen, waardoor we gedurende zes jaar € 9.500,- per jaar krijgen. Daar zijn we blij mee, maar het is natuurlijk niet voldoende voor het noodzakelijke onderhoud. Helaas deed de gemeente niet mee met de Kwaliteitsimpuls Zocherparken, maar met behulp van bekenden en vrijwilligers zijn we al een eind gekomen. Gelukkig is er nu naast onderhoud ook herstel mogelijk dankzij een provinciale subsidie.  Per toeval vonden we bij het opruimen van stormschade de plaats van het Pinetum terug. Dat zal weer in ere hersteld worden. Er is nu een aanvraag uit voor het parkdeel waar nog een boom staat die geplant is door de dochter van Herman Boerhaave, die hier in het begin van de 18de eeuw woonde.

Koetshuis Oud PoelgeestOndertussen zijn er diverse andere restauraties voltooid, zoals de boogbrug in 2014 waar omroep Max een mooi programma aan heeft gewijd en het koetshuis waar weer Oegstgeester dakpannen op liggen. De oorspronkelijk pannen zijn ooit na een brand weggegooid en later teruggevonden in de grond op het landgoed. Ze waren niet meer bruikbaar. Voor de restauratie werden nieuwe pannen gebakken bij een specialist in Duitsland. Een bijzonder verhaal.

Aan bijzondere verhalen ontbreekt het niet op Oud-Poelgeest. Zo zijn er de avonturen van Jan Wolkers en het verdwenen tillenbeest waarnaar we nog steeds op zoek zijn en de put uit 1550 wat een huwelijkscadeau was van Karel V aan zijn kamerheer die trouwde met Marianne van Poelgeest.

In 2015 hebben we een omgevallen eik per mallejan vervoerd naar de houtzaagmolen ‘d Heesterboom in Leiden. Het gezaagde hout zou gebruikt worden op de historische scheepswerf Klaas Hennepoel in Warmond. Een opmerkelijke belevenis die een bijdrage levert aan het historisch besef van de huidige generatie.

Alles wat wPute willen bereiken kost veel geld. Het is een heidens karwei om je weg te vinden in de wereld van geld en vergunningen.  Er is veel versnippering door decentrale benadering. Sommige zaken hebben een landelijke insteek nodig. Een nationaal WOZ-tarief voor rijksmonumenten en een landelijk beleid rond de ontheffing van leges voor restauratiewerken en omgevingsvergunningen bijvoorbeeld.

Een landelijke visie op dit erfgoed is noodzakelijk om de grote verbanden zichtbaar te maken en samenwerking over gemeente- en provinciegrenzen heen te stimuleren. Daarom heb ik me met Oud-Poelgeest aangesloten bij sKBL. De landelijke benadering en de nieuwe energie zijn inspirerend en geven moed om door te gaan. Het is belangrijk om de eenheid van dit erfgoed zichtbaar te maken. Het landgoed moet bepalend zijn, niet de eigenaar.

Per 1 september 2016 treed ik af als voorzitter van Erfgoed Oud-Poelgeest, maar ik blijf als groenvrijwilliger betrokken. Orde scheppen in het zeer oude archief van kort na de Tweede Wereldoorlog, toen het kasteel nog vormingscentrum was, staat op het programma.


Meer informatie is te vinden op de website van Oud-Poelgeest

Zie ook:

Max Monumentaal en de restauratie van de boogbrug.

Op zoek naar het tillenbeest

Per mallejan van Oud-Poelgeest naar ‘d Heesterboom