Aan het woord is Otto baron van Boetzelaer

Otto baron van Boetzelaer, voorzitter van de Vriendenraad van sKBL,  is bewoner en beheerder van het familielandgoed Eyckenstein in Maartensdijk. Bevlogen, met ondernemingsgeest en ambitie vertelt Otto over zijn inspanningen voor Eyckenstein en ver daarbuiten.

Otto en Barbara van Boetzelaer

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De oorsprong van landgoed Eyckenstein ligt in 1310 toen Ridder van Renesse grond toegewezen kreeg. Pas in 1612 is er sprake van een eerste stenen gebouw, als T-vormige herenboerderij . In de huidige kelder en op enkele vloeren zijn nog elementen uit die tijd te zien. Wisselende eigenaren hebben het huis sindsdien verbouwd tot het in 1876 in bezit kwam van onze familie, die het aangrenzende Sandwijck bewoonde. In het boekje ‘Eyckenstein. Op de grens van zand en veen’ staat de historie uitgebreid beschreven.

We wonen hier met vier generaties. Mijn vader, eigenaar van het landgoed, mijn echtgenote en ik en onze kinderen waaronder een dochter en schoonzoon met kleinkinderen aan de overkant. We hebben de afgelopen 15 jaar veel werk verricht aan herstel van het huis, het koetshuis, historische woningen, de tuinmuur en de oranjerie. Ook het Springerpark is in oude glorie hersteld. De kassen vormden het laatste project. Die restauratie was mogelijk met financiële ondersteuning door diverse fondsen en de hulp van vrienden. Vorige maand was de feestelijke opening. Er wordt op dit moment gewerkt aan een nieuwe website, die binnenkort actief wordt.

Natuur- en landgoedwaarde
Op dit moment beslaat het landgoed 400 ha., maar er lopen nog een aantal projecten om de EHS (Ecologische hoofdstructuur) te versterken door landbouwgrond om te vormen naar natuur. In de smalle strook tussen Hollandsche Rading en Lage Vuursche ligt 12 ha. landbouw dat wij graag willen omvormen naar heidegebied om een robuuste verbinding te realiseren tussen Heuvelrug en Goois natuurreservaat. Onlangs hebben we een boerderij verworven waarin het oudste dassenbosje van de provincie Utrecht ligt. Dat willen we voor de toekomst veilig stellen door betere natuurverbinding en door het landbouwpad dat er nu doorheen loopt om te leggen. We hebben ook de wens om een aantal elementen op het landgoed haar landgoedwaarde terug te geven. Bijvoorbeeld een gewoon boerenbedrijf weer omvormen naar een landgoedboerderij met koeien in de wei.

Kassen Eyckenstein De nieuwe kassen

Op het landgoed is 150 ha. natuur te beheren. Daarvoor zijn wij voor de grotere zaken aangesloten bij de Bosgroepen waardoor wij meteen gecertificeerd zijn. Voor kleinere dingen werken we met vrijwilligers van Landschap Erfgoed Utrecht (LEU). Voor het park hebben wij een dag in de week een hovenier, onze zoon Matthias werkt hier wekelijks 1 of 2 dagen en begeleidt ook LEU. Daarnaast hebben wij een aantal zaterdagen een vrijwilliger. Wij hebben de ambitie om vanuit de ‘Vrienden van Eyckenstein’ de vrijwilligersorganisatie te professionaliseren. Een van de bestuursleden zal dit ondersteunen. Wij streven naar een kleine vaste groep voor het onderhoud, maar op termijn ook voor rondleidingen. Het park is de afgelopen jaren helemaal opgeknapt. Het begint nu echt mooi te worden en geschikt voor rondleidingen op aanvraag.

Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug
Eyckenstein is onderdeel van de Utrechtse Heuvelrug. Het Rijk onderzoekt nu de mogelijkheid om een aantal nationale parken nieuwe stijl aan te wijzen, minder parken, maar veel grotere. De provincie Utrecht ambieert samen met terrein beherende organisaties en particuliere grondeigenaren, dat Utrechtse Heuvelrug in aanmerking komt voor die status. Dit kan alleen slagen als er goede afspraken zijn met alle recreatieondernemers, die tenslotte baat hebben bij instandhouding en veilig beleven van natuur. Er is nauw overleg tussen Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, Utrechts Landschap en UPG (Utrechts Particulier Grondbezit), die gezamenlijk het hele gebied bestrijken.

Eyckenstein park Het park begint nu echt mooi te worden 

Als UPG vertegenwoordiger participeer ik ook in het Platform Utrechtse Buitenplaatsen. Binnenkort hebben we een symposium ‘Utrecht verdient het’ over verdienmodellen. Van buitenplaatsen wordt door de overheid verwacht dat ze zo veel mogelijk selfsupporting zijn, de eigen kosten voor onderhoud moeten zelf worden terugverdiend. Door de status van monument en liggend in de Ecologische Hoofd Structuur zijn de plankosten (leges en kosten van noodzakelijk vooronderzoek) vaak veel hoger en zijn plannen soms niet eens meer haalbaar. Dit zou ondervangen kunnen worden als er in bestemmingsplannen betekenis wordt gegeven aan de instandhouding van de buitenplaats. Geef in bestemmingsplannen al ruimte aan Buitenplaatsen en Landgoederen voor ontwikkeling, zolang cultuurhistorische – en natuurwaarden in hun algemeenheid behouden blijven. Onderhoudskosten in natuur worden bovendien explosief hoog door de huidige claimcultuur. Het veiligheidsaspect wordt steeds belangrijker; ongelukjes worden al snel verhaald op de eigenaar van het natuurgebied. De kosten hiervan wegen niet meer op tegen de voordelen van de Natuurschoonwet. Het zou logisch zijn als de horecaondernemer, waar de recreant zijn geld besteedt, ook bijdraagt aan dit onderhoud; we zijn anders op den duur genoodzaakt om paden af te sluiten.

Goede samenwerking
Op de Heuvelrug en in het Platform Utrechtse Buitenplaatsen maken we meters door goede samenwerking (Utrechts Landschap, Natuurmonumenten, UPG en Staatsbosbeheer) en er is goed contact met de provincie en verschillende gemeenten. Samenwerking tussen verschillende partijen is belangrijk. Daarom ben ik ook aan sKBL verbonden. Het is van belang om aan de omgeving kenbaar te maken wat de meerwaarde van goed beheerde buitenplaatsen en landgoederen is voor de gemeenschap en om inzicht te verschaffen in wat het betekent om dit erfgoed in stand te houden. Ik ben een groot voorstander van samenwerking tussen sKBL, FPG (Federatie Particulier Grondbezit), VPHB (Vereniging Particulier Historische Buitenplaatsen) en NKS (Nederlandse Kastelenstichting). Volgens mij kan met betere samenwerking een goede efficiëntieslag gemaakt worden. De informatievoorziening naar de omgeving kan veel sterker. Daarin kunnen we elkaar aanvullen.


 

Boek Eyckenstein Op de grens van zand en veen(Red.) Voor uitgebreide historische informatie over Eyckenstein: zie het boekje Eyckenstein. Op de grens van zand en veen. Dit boek is uitgegeven in samenwerking met de Nederlandse Kastelen Stichting en verschenen bij Uitgeverij Matrijs.
Ook veel informatie is op de website van Eyckenstein te vinden. Binnenkort gaat een geheel vernieuwde site online.